Fuat Yaşar ATAN
  Güncelleme: 10-08-2019 10:26:00   08-08-2019 17:02:00

Kayyumların Ardından

 

Göreve geliş şekillerinin meşruiyeti ile ilgili tartışmalara girmeksizin görevleri süresince icraatları bakımından kayyumlar görev yaptıkları yerlerin kent sosyolojisinde incelemeye değer izler bıraktılar. Bu izler ise kayyumların göreve getirilirken kendilerinden beklenen rollere bağlı olarak bir çok yerde benzerlikler gösterdi. Bu yazıda kayyumların icraatlarının arka planında bölgede yaşayan herkes tarafından görülebilen ancak pek de dile getirilmeyen bir takım konulara değilinecek bu konular Gürpınar özelinde ele alınacaktır.

 

 

Normal şartlar altında istisnai bir önlem olarak mevcut belediye başkanı yerine *geçici olarak* getirilmesi gereken kayyumların artık istisna ve geçici olmaktan çıkan uygulamaları bu müessesenin özel bir misyona sahip olduğunu zaten başından beri ortaya koyuyordu.  Üstelik atanmış olanların bir de seçilmişlerin görevlerinin başına getirilmesi, bu yapılırken de demokratik sistemlerde olması gereken siyasi ve bürokratik kontrol mekanizmalarının silikleşmesi hatta yok olması ile kayyumlar kendi bölgelerinde benzeri ancak *beylikler döneminde* görülebilen yerel süper güçler haline dönüştüler. Güçlerinin ve statülerinin sembolleri olan aşırı koruma tedbirleri, billboardlarda, yerel medyada, kayyumların resmi yayınlarında görülebilen yeknesaklık bu gücün herkes tarafından kabul edilmesine, belirli bir kesim tarafından ise çıkar gereği *benimsenmesine* neden oldu. 

Van-Gürpınar örneğinde ise sayın kayyumun Selçuklu mimarisine olan özel ilgisi telakki edildi.  Etnik kökeninden bağımsız olarak bu coğrafyada yaşayan herkesin ortak değerlerinden *sadece biri* Selçuklu mimarisine olan ilgi kişisel bir ilgi olmaktan öteye çıkarak ihalesi, yapımı,esnafa ve vatandaşa  faydası ile zararı  çok tartışılabilecek  yeni inşa edilen dükkanlardan diğer projelerin tamamına ana tema oldu. Ancak burada herkesin gözünden kaçan iki önemli husus vardı. İlki yapılanların gerçekten Selçuklu mimarisi olup olmadığı idi. Sadece pencerelerin üst kısımlarını yuvarlak yapıp, mimariye bir iki arabesk öğe ekleyerek adına Selçuklu mimarisi demek açıkçası en başta Selçuklulara daha sonra da ilçede yaşayanlara haksızlık olmuştur. Merak edenler Gevaşta halen ayakta olan ve Selçuklu mimarisinin gerçek örnekleri olan İzzettin Şir camii (Hişet Mahallesinde), ve Seçuklu mezarlığındaki kümbeti ya da Ahlattaki türbeleri araştırıp Gürpınar'da insanlara Selçuklu mimarisi olarak *pazarlanan* binalarla mukayese edebilirler. Özetle Gürpınar halkına Selçuklu mimarisi diye sunulan şeyler Selçuklu mimarisi değildi. Bunun gerçekten Selçuklu mimarisi olması için tasarım öğelerinin ve ergonomisinin Selçuklu mimarisinin örnekleri ile uyum göstermesi, herşeyden önce Selçuklu mimarisindeki sadelikle uyumlu olması gerekiyordu. 

Unutulan ikinci husus ise, neden Selçuklu mimarisinin *cımbızla* seçildiği hususu idi. Bu durum başta tesadüfi gibi gözüküyordu. Daha sonra kentin mevcut ve yeni inşa edilen projelerinde kullanılan *Uluğ Bey, Ali Kuşçu* gibi isimlerin verilmesi dikkat çekti. Bunun yanında ilçe merkezine Van'dan gelirken bulunan ve HDP döneminde yapılmış tabelada sadece Kürtçe değil İngilizce *Hoşgeldiniz* ifadesinin kaldırılarak yerine uydurulan *şehr-i ab* ifadesinin gelmesi ise artık bu topraklarda Karamanoğlu Mehmet Bey'den  kalma *lisan-ı Türkiden gayrı lisan konuşulmaya* emrine tam uyumu ifade ediyordu. İronik olan Farsça'da "su şehri" anlamına gelen "şehr-i ab"  kelimesi Gürpınar'ın tarihindeki hiç bir isimle uyuşmuyordu. Gürpınar'ın tarih kitaplarında geçen tek bir eski adı vardı o ise "Havasor" idi. Bu kelime de Kürtçe karşılığı olmakla birlikte artık kimseye mal olmayacak kadar eski bir isimdir. Öte yandan kimsenin Havasor ismini kullanma derdi de olmamıştır. Gürpınar adı İsmet Paşa'nın vakti zamanında ilçeyi ziyaretinde sulardan etkilenmesi üzerine ilçeye verilen isimdir ve benimsenmiştir. Burada HDP de en az kayyumlar kadar hatalı bir adlandırma ile ilçeye Kürtçe olarak *Payizava* demiştir. Tarihte ve halk arasında da Gürpınar'ın böyle bir adı literatürde bulunmamaktadır. Belki de sorunumuz budur. Her gelenin ideolojik saiklerle ilçeye kendi kurgusal değerlerini dayatması çabasıdır. Daha vahimi herkesin bunu farz kabul etmesidir. Selçuklukarın resmi dilinin Farsça olduğundan haberi olmayan ve illa tek bir millete monte etmeye çalışan çarpık tarihi zihniyetlerin bu coğrafyanın zaman zaman kesintiye uğrasa da hep devam eden derin çok kültürlülüğünü anlaması mümkün değildir.

Öte yandan HDP'nin de kayyumların da işlediği diğer *günah* eğer uzaydan gelmedilerse bu coğrafyalarda yaşamış Kürtçe yazan tasavvuf şairleri (Melayé Ciziri, Ehmedé Xani vs.) gibi zatların isimleri yerine yine daha fazla politik karşılığı olan adlar kullanmalarıdır eğer Van Merkez'deki parka Feqiye Teyran ismi verilmesini  Ağrı'da da bazı yerlede Ehmed Xani adının kullanılmasını saymazsak. Coğrafyada fiili olarak HDP ile AKPARTİ arasında seçim yapmaya zorlanan insanların gerçekten kimlikleri ve değerlerini yansıtan değişikikler hep *butik düzeyde* kalmıştır. Mensupları kusura bakmasınlar bu iki partinin aday gösterdiği herkesin seçimi kazanacak olması artık demokratik olmaktan çıkmıştır. Öte yandan insanlar tabiri caizse dilleri için HDP'yi dinleri için AKPARTİ'yi belirli bir düzeyde destekliyor da olabilirler ancak  eğer yerel yönetimler söz konusu ise keşke bunun yerine Van Gölü'nün korunması, turizm, istihdam, kentin kalkınmasına dair *popülist söylem ve vaatler* yerine makul adımlar tartışılsa. Bu bugün için ütopiktir çünkü merkeziyetçilikten asla vaz geçmeyecek Türkiye siyaseti seçim barajı ve güç eksenli demokratik kurumları ile her zaman insanları ikilemde bırakmaya mahkumdur. Bu nedenle en güçlü olan ve adı dünden bugüne değişse de X ve Y partisi ne olursa olsun bu güç ekseninden nemalanmakta, savaşmakta ve birbirini besler şekilde düşman üreterek kutuplaştırmayı sağlamaktadır. Ne de olsa bir siyaset bilimcinin dediği gibi: *Politik hareketler tanrısız yapabilir ama şeytansız yapamaz*. Bu bölgede *sadece kullandıkları oy yüzünden* birbirini şeytan ya da hain ya da terörist ilan etmeye hazır siyasiler bunun sonuçlarının en hafifinin kent dokusunun bozulması olduğunu anlamalıdırlar. Gönül arzu ederdi ki Şehr-I ab veya payizava gibi hiç bir zaman karşılık bulmayacak sığ söylemlerle uğraşmak vakit kaybetmek yerine gençlerimize gelecek sağlamak ve üretime yönelik çaba sarfedilseydi ve kaynaklar ile birlikte zaman ısraf edilmeseydi. 

Gürpınar örneği de dahil olmak üzere kayyumları bir diğer benzer özelliği bazıları gerçekten estetik bakımından göz dolduruyor olsa da maliyetleri, yerindelikleri , öncelikleri ve fizibilitleri tartışmalı olan yatırımlarıdır. Karnı aç olan bir insana kaliteli bir saat vermek ne anlam ifade eder? Kamusal olan park, bahçe gibi yatırımların maliyetleri tartışmalı iken, yatırım değeri olan diğer yapıların fizibilitesi hakkında şifahi olarak dolaşan *bakkal hesapları* dışında herhangi bir fizibilite ile karşılaşılmamıştır. Bu durum aslında sadece Gürpınar merkezi için değil Norduzu, Hoşap'ı tüm Gürpınar için tahsis edilen kaynakların  heba edildiği izlenimini uyandırmaktadır.  Kayyumlar da yerlerine görev yaptıkları belediye başkanları  ve ondan önceki tüm meslektaşları gibi hesap verebilir olmalıdır.

Kayyum döneminde yapılmış olan yol, park ve düzenleme işinin daha kesin kabulü dahi yapılmadan Belediye imkanları ile kaldırılması ve yok edilmesi ile ilgili kaynak ısrafının vebali kimde?  Yanlış ise (kişisel görüşüm yanlış ve tamamen ilçeyi mahfeden bir uygulama idi)  neden yapıldı ve bunca kaynak heba edildi. Doğru ise ? neden kaldırılıyor ve bunca kaynak yine heba ediliyor.Bunun vebalini kim ödüyecek GÜRPINAR lımı?  07.08.2019

Fuat Yaşar ATAN

  FACEBOOK YORUM
Yorum
  YAZARIN DİĞER YAZILARI
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Alanyaspor 16 9 4 3 27 12 30 +15
2 Galatasaray 15 9 3 3 25 10 30 +15
3 Gaziantep FK 15 7 1 7 28 17 28 +11
4 Beşiktaş 14 9 4 1 29 19 28 +10
5 Hatayspor 15 8 4 3 22 17 27 +5
6 Fenerbahçe 14 8 4 2 27 20 26 +7
7 Fatih Karagümrük 14 5 3 6 23 17 21 +6
8 Yeni Malatyaspor 15 5 5 5 19 20 20 -1
9 Trabzonspor 15 5 5 5 16 19 20 -3
10 Göztepe 15 4 4 7 21 18 19 +3
11 Konyaspor 15 5 6 4 19 16 19 +3
12 Çaykur Rizespor 14 5 5 4 20 22 19 -2
13 Kasımpaşa 15 5 6 4 18 23 19 -5
14 Sivasspor 15 4 5 6 15 18 18 -3
15 Antalyaspor 16 4 6 6 15 24 18 -9
16 Başakşehir FK 15 4 7 4 21 27 16 -6
17 MKE Ankaragücü 15 4 8 3 19 23 15 -4
18 Gençlerbirliği 14 4 7 3 14 23 15 -9
19 Denizlispor 15 3 8 4 16 26 13 -10
20 BB Erzurumspor 16 3 9 4 16 29 13 -13
21 Kayserispor 14 2 8 4 9 19 10 -10
Takım O G M B A Y P AV
1 Altay 16 10 4 2 30 14 32 +16
2 Giresunspor 16 9 2 5 22 13 32 +9
3 Samsunspor 16 8 2 6 22 15 30 +7
4 Tuzlaspor 16 9 4 3 27 21 30 +6
5 Adana Demirspor 16 8 4 4 27 16 28 +11
6 İstanbulspor 15 8 3 4 27 16 28 +11
7 Ankara Keçiörengücü 17 8 5 4 22 13 28 +9
8 Altınordu 17 8 5 4 22 22 28 0
9 Bursaspor 17 8 6 3 31 27 27 +4
10 Bandırmaspor 16 6 7 3 20 19 21 +1
11 Ümraniyespor 17 5 7 5 18 26 20 -8
12 Boluspor 16 4 8 4 16 20 16 -4
13 Balıkesirspor 16 4 8 4 16 23 16 -7
14 Menemenspor 16 3 6 7 16 23 16 -7
15 Adanaspor 14 4 7 3 20 20 15 0
16 Akhisarspor 16 3 9 4 13 24 13 -11
17 Ankaraspor 15 2 10 3 9 24 9 -15
18 Eskişehirspor 16 0 10 6 10 32 3 -22
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 18 14 2 2 43 14 44 +29
2 Van Spor 18 11 3 4 30 16 37 +14
3 Turgutluspor 18 12 6 0 22 25 36 -3
4 Sakaryaspor 16 9 3 4 26 15 31 +11
5 Kırşehir Belediyespor 18 8 4 6 23 15 30 +8
6 Serik Belediyespor 17 7 3 7 27 19 28 +8
7 Bodrumspor 18 7 6 5 40 29 26 +11
8 Sivas Belediyespor 18 6 4 8 31 22 26 +9
9 Kırklarelispor 17 6 3 8 19 12 26 +7
10 Pazarspor 16 8 6 2 27 24 26 +3
11 Karacabey Belediyespor 18 7 7 4 22 19 25 +3
12 Tarsus İdman Yurdu 17 6 6 5 25 19 23 +6
13 Etimesgut Belediyespor 18 6 7 5 17 19 23 -2
14 1922 Konyaspor 18 5 9 4 22 20 19 +2
15 Pendikspor 17 5 11 1 23 24 16 -1
16 Kastamonuspor 17 4 9 4 16 26 16 -10
17 Mamak FK 17 4 9 4 18 41 16 -23
18 Elazığspor 18 5 10 3 24 35 15 -11
19 Bayburt Özel İdare Spor 16 4 10 2 11 25 14 -14
20 Kardemir Karabükspor 18 0 16 2 6 53 1 -47
Takım O G M B A Y P AV
1 1928 Bucaspor 15 11 2 2 33 10 35 +23
2 Diyarbekirspor 15 10 2 3 21 10 33 +11
3 Arnavutköy Belediye 15 8 4 3 22 13 27 +9
4 Yeşilyurt Belediyespor 15 8 5 2 22 11 26 +11
5 Ofspor 15 7 4 4 22 19 25 +3
6 Edirnespor 15 6 5 4 21 20 22 +1
7 Fatsa Belediyespor 15 6 5 4 14 15 22 -1
8 Belediye Derincespor 15 5 4 6 18 14 21 +4
9 1877 Alemdağspor 15 5 6 4 21 26 19 -5
10 Nevşehir Belediyespor 15 5 7 3 18 16 18 +2
11 Artvin Hopaspor 15 5 8 2 20 31 17 -11
12 Payasspor 15 4 7 4 19 21 16 -2
13 Çankaya FK 15 5 9 1 13 26 16 -13
14 Kızılcabölükspor 15 3 7 5 16 22 14 -6
15 Antalya Kemerspor 15 2 8 5 14 28 11 -14
16 Manisaspor 15 1 8 6 10 22 9 -12
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 03/01/2021 Çaykur Rizespor vs Gençlerbirliği
 03/01/2021 Fatih Karagümrük vs Trabzonspor
 03/01/2021 Kayserispor vs Beşiktaş
 04/01/2021 Kasımpaşa vs Fenerbahçe
 05/01/2021 Gaziantep FK vs MKE Ankaragücü
 05/01/2021 Yeni Malatyaspor vs Sivasspor
 05/01/2021 Konyaspor vs Galatasaray
 06/01/2021 Denizlispor vs Kayserispor
 06/01/2021 Başakşehir FK vs BB Erzurumspor
 06/01/2021 Gençlerbirliği vs Hatayspor
 09/01/2021 Galatasaray - Gençlerbirliği Galatasaray ligde evindeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Galatasaray yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 03/01/2021 Bandırmaspor vs Altay
 03/01/2021 Giresunspor vs Tuzlaspor
 03/01/2021 İstanbulspor vs Ankaraspor
 03/01/2021 Samsunspor vs Adanaspor
 04/01/2021 Eskişehirspor vs Boluspor
 04/01/2021 Adana Demirspor vs Menemenspor
 07/01/2021 Ankaraspor vs Adanaspor
 07/01/2021 İstanbulspor vs Balıkesirspor
 11/01/2021 Akhisarspor vs Adanaspor
 07/01/2021 İstanbulspor - Balıkesirspor Balıkesirspor ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  İstanbulspor yenilmez
 07/01/2021 İstanbulspor - Balıkesirspor İstanbulspor ligde evindeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  İstanbulspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 03/01/2021 Mamak FK vs Pazarspor
 06/01/2021 Bodrumspor vs Turgutluspor
 06/01/2021 Karacabey Belediyespor vs Etimesgut Belediyespor
 06/01/2021 Kırklarelispor vs Tarsus İdman Yurdu
 06/01/2021 Kırşehir Belediyespor vs Kardemir Karabükspor
 06/01/2021 Mamak FK vs Serik Belediyespor
 06/01/2021 Pazarspor vs 1922 Konyaspor
 06/01/2021 Pendikspor vs Bayburt Özel İdare Spor
 06/01/2021 Sakaryaspor vs Kastamonuspor
 06/01/2021 Sivas Belediyespor vs Elazığspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 28/01/2021 Antalya Kemerspor vs 1877 Alemdağspor
 28/01/2021 Belediye Derincespor vs Arnavutköy Belediye
 28/01/2021 Çankaya FK vs Kızılcabölükspor
 28/01/2021 Diyarbekirspor vs Manisaspor
 28/01/2021 Edirnespor vs Artvin Hopaspor
 28/01/2021 Fatsa Belediyespor vs Nevşehir Belediyespor
 28/01/2021 Ofspor vs 1928 Bucaspor
 28/01/2021 Payasspor vs Yeşilyurt Belediyespor
HABER ARŞİVİ
Tüm Anketler
Web sitemize nasıl ulaştınız?
BİZİ TAKİP EDİN
  • YUKARI