2011’den 2026’ya Van Depremi

Van, 2011 yılında 7.2 ve 5.6 büyüklüğündeki iki büyük sarsıntıyla sarsıldığında, Türkiye’nin deprem hafızasında yeni bir sayfa açılmıştı. Bugün 6 Şubat depremlerinin üzerinden 3 yıl geçmişken sormamız gereken soru şu: Van, kendi travmasından ve komşu illerin yıkımından ne öğrendi?

6 Şubat depremleri gösterdi ki; "yeni" bina her zaman "güvenli" bina demek değil. Van’da 2011 sonrası yapılan TOKİ konutları rüştünü ispatlamış olsa da, şehir merkezindeki bitişik nizam yapılar ve ruhsatsız eklemeler hala en büyük risk grubunu oluşturuyor.

• Kritik Soru: İmar affından yararlanan kaç bina 6 Şubat sonrası yeniden denetlendi?

• Acı Gerçek: Van’ın çarşı merkezi, dar sokakları ve yaşlı yapı stoğuyla hala olası bir sarsıntıda "tabut" olma riskini taşıyor.

Yer bilimciler uyarıyor: Doğu Anadolu Fay Hattı üzerindeki enerji transferleri, bölgedeki diğer segmentleri tetikleyebilir. Van, sadece kendi faylarıyla değil, çevresindeki (Yüksekova, Çaldıran, Özalp) hareketlilikle de her an sınanabilir. 6 Şubat’ta Kahramanmaraş neyse, yarın Van Gölü havzası için benzer bir risk masada duruyor.

6 Şubat'ın en büyük dersi ulaşım ve koordinasyondu. Van’ın coğrafi yapısı, kış şartlarının ağırlığı ve ulaşım ağlarının kısıtlılığı, "altın saatler" dediğimiz ilk 72 saatte şehri izole edebilir.

• Hazırlık Durumu: AFAD ve yerel yönetimlerin lojistik merkezleri güçlendirildi mi?

• Toplanma Alanları: Şehrin hızla betonlaşan yapısı içinde, insanların güvenle sığınabileceği ve altyapısı hazır olan kaç gerçek toplanma alanı kaldı?

Sonuç: Kağıt Üzerindeki Planlar Hayat Kurtarmaz

Van, depremi "bekleyen" değil, depremle "yaşayan" bir şehir olmak zorunda. 6 Şubat'ın üçüncü yılında hala anma törenlerinde "Allah bir daha yaşatmasın" diyerek sadece dua ediyorsak, bir yerlerde hata yapıyoruz demektir.

Van için acil eylem planı; reklamı yapılan projeler değil, bilimsel mikro-bölgeleme çalışmaları ve tavizsiz bir kentsel dönüşüm olmalıdır. 2011’de ağladık, 2023’te yandık; 2026 ve sonrası için artık sadece tedbirin soğukkanlılığına ihtiyacımız var.

dileğiyle....