Vahdettin İnce
  28-07-2021 11:15:00

Çatıyı değiştirmenin zamanıdır

Köyümüzün gün batımına düşen tarafında geniş bir alan vardı. Küçük bir ova da denebilir.

Üç dört farklı toprak çeşidi bulunuyordu. Malum son zamanlara kadar köy evlerinin duvarları taştan ve sıvası, damı da topraktan olurdu.

Bizim köyde insanlar evlerinin sıvasında, duvarların harcında ve damında kullanacakları toprağı oradan getirirlerdi.

O küçük ovadaki hangi çeşit toprağın evin hangi bölmesinde kullanılacağını iyi biliyorlardı. Duvarın taşlarını birbirine tutturmak için harç olarak kullanılan balçığın üretildiği toprağı sıvada kullanmazlardı mesela.

İlk yağmurda dökülürdü. Ya da sıva için kullanılan toprak da damda kullanılmazdı. Çünkü güneşin etkisiyle kurur ve kum gibi çözülürdü, dolayısıyla yağmur suları herhangi bir engelle karşılaşmadan evin içine damlardı.

O toprakların çıkarıldığı birkaç ocak vardı. Her birinin toprağı diğerlerinden farklı olurdu ve insanlar hangi çeşit toprağın binanın neresinde kullanılacağını yüz yılların tecrübesiyle öğrenmişlerdi.

Tabiat eşyanın nerede ve nasıl kullanılacağını kendine özgü dili ile insanlara ilham ediyor. Tabiatın dili tecrübedir.

Dinin dili ise semboliktir. Çok kısa ifadelerle bir dünya dolusu anlam sunulur. Mesela Kur'an-ı Kerim'de Adem'in (a.s), meleklerin ve iblisin yer aldığı sahne tabiatın tecrübe diliyle bize anlattıklarının sembolik, konsantre bir özetidir.

Binlerce yıldır süren insan hayatı, bütün yönleriyle birkaç ayette efradını cami, ağyarını mani bir şekilde anlatılmış.

Yüzlerce yıldır kütüphaneler dolusu kitaplar kaleme alınıyor, felsefe yapılıyor, şiirler yazılıyor, yine de künhüne varılamıyor.

Çünkü hala insanın yeryüzündeki serüveni devam ediyor, hala bu birkaç ayetlik sahneye ilişkin yeni örnekler, yeni anlamlar, yeni açılımlar belirginleşiyor, her gün yeni bir veçhesi ortaya çıkıyor.

Dolayısıyla bu birkaç ayetlik sahneyi açıklayacak daha çok kitap yazılacak, daha çok felsefe yapılacak, daha çok edebiyat üretilecek.

Çünkü daha yaşanan ve yaşanacak olan çok hayatlar var ve tabiat tecrübe diliyle bize daha çok ilhamlar sunacak.

Bir hadiste "Bana indirilen ilmin örneği gökten inen sudur. Kimi toprak bu suyu alır, yeşil otlara, ağaçlara dönüştürür. Kimi toprak suyu içinde tutar, insanlar ve diğer canlılar ondan içerler. Kimi toprağın da üstünden akar geçer" buyuruluyor.

Kur'an'ın sembolize ettiği hakikatin tabiatta tecessüm ettiğini vurguluyor.

Hadis, Kur'an'da sembolik bir sahnede işaret edilen rollerin sergileneceği mekan olarak yeryüzündeki hayatın her oyuncunun rolünü rahatlıkla oynayabileceği şekilde dizayn edildiğini yine sembolik bir dille anlatıyor.

Yani Adem'in, meleklerin ve iblisin rolünün insanlarda tecessüm ettiğini dile getiriyor.

Tabiatın doğru isimlendirme, eşyanın varoluş amacına uygun olarak değer üretme açısından olduğu kadar ifsat edici isimlendirme açısından da ilham verici olduğunu anlıyoruz bu arada.

Tabiata kötülüğü ve iyiliği ilham etme özelliği verilmiş yani.

Bu sahneye bitmez bir derinlik ve sınırsız bir evrensellik katan şey, Adem'e "isimlerin öğretilmesi", yani tabiata hangi eşyanın nerede nasıl kullanılacağının gösterilmesi, iblisin de "her geçidin başını tutarak" Adem'e öğretilen bu isimlerin müsemmalarıyla buluşmasını, amacına ulaşmasını engellemesidir.

Çünkü dünya kurulduğundan beri yaşanan her hayat ya tümüyle ya da bazı yönleriyle bu şıklardan birinin tezahürüdür.

Gördüğümüz hayat ya yapıcı Adem çizgisini ya da yıkıcı İblis çizgisini temsil ediyor.

Peygamberimizin hadisi de Adem'in misyonu olan isim koyma, diğer bir ifadeyle değer üretme açısından isim ve müsemma arasındaki varoluşsal uyumun ne denli önemli olduğunu vurguladığı gibi iblisin misyonu, yani değersizleştirme açısından da karşı bir isim koymanın da söz konusu olduğunu vurguluyor.

Nuh kavminin ağaçtan, taştan yonttukları düzmece tanrılara uyduruk isimler taktıklarına ilişkin Kur'an ifadesi İblisin değresizleştirici misyonunun insandaki tezahürüne yönelik bir işarettir mesela.

Bizim köylülerin hangi toprağın binanın hangi bölümünde işe yarayacağını tabiatın tecrübe dilinden öğrenmeleri gibi insanlar günlük hayatın birçok alanında tabiatın dilini anlama hususunda sergiledikleri bu feraseti, her şeyi var oluş amacına göre kullanma becerisini ne yazık ki yönetim katmanında kullanamıyorlar. Yönetim katmanına malum üstyapı diyorlar.

Siz buna bir memleketin çatısı da diyebilirsiniz. İşte temelini atarken, duvarını yükseltirken sergilenen feraset, her şeyi yerli yerinde kullanma becerisi iş çatı çatmaya gelince gösterilmediği için memleketlerin çoğu damında yanlış toprak kullanılan evlerin damla istilasına tutulması gibi musibetlerden hali olmuyor.

Diyebiliriz ki altyapıya özgü davranışlarda tabiatın dilini ve göklerin mesajını doğru anlayan ve uygulayan, dolayısıyla Adem karakterli bir yapıcılık sergileyen insanlar, üstyapıda İblis karakterli bir ifsat çizgisini ısrarla sürdürüyorlar.

Mesela bir parçası olduğumuz Ortadoğu, bir medeniyet binasının temelinden tutun çatısına kadar işlevsel olacak kabiliyette karakter, kültür, tarih ve sosyal tecrübe çeşitliliğine sahiptir.

Buna rağmen bizim köyde bazı tecrübe yoksunu acemilerin sıvada kullanacakları balçığı damda kullanması neticesinde evlerinin içinde yağmur istilasına uğramaları gibi üst yapı yani yönetim çarpıklığı, derme çatmalığı yüzünden insanlar yurtlarında barınamıyorlar.

Haritayı önünüze alırsanız, birbirine paralel üç sosyolojik, kültürel, tarihsel katmanın gayet belirgin olduğunu görebilirsiniz Ortadoğu'da.

Dipte Afrika'nın atlas okyanusu kıyılarından Arap denizine kadar merkezinde Mısır'ın yer aldığı çeşitli kültürel, tarihsel, siyasal farklılıkları barındıran ama büyük oranda Müslüman, Sünni, Arap kimlikleriyle temayüz eden bir havza uzanıyor.

Onun hemen üstünde merkezinde İran'ın yer aldığı dilsel, kültürel, tarihsel ve siyasal çeşitlilikle birlikte Müslümanlık, ortak coğrafya ve yakın diller etrafında birleşen Kürdistan'dan Tacikistan'a, Afganistan'a kadar uzanan Aryan havzası görülüyor.

Onun da üstünde Anadolu'dan Orta Asya'ya uzanan tarihsel, kültürel, mezhebi farklılıklar barındırsa da dil ve etnisite etrafında buluşan ve merkezinde Türkiye'nin bulunduğu bir Türki-Turani havza uzanıyor.

Mısır, İran ve Türkiye şimdiki siyasal sistemleri, söylemleri ve eylemleri ile değil, tabiatın diliyle uyumlu, tarihsel, kültürel tecrübeleriyle merkezi rol oynuyorlar.

Ve bu rol yine tamamen altyapı açısından geçerlidir.

Acemi köylülerimizin çatıda yanlış toprağı kullanmaları gibi bu beşeri çeşitlilikten, bereketli kültür ve tarih tecrübesinde bir üst yapı üretmeyi başaramadıkları için ithal çatı sistemleri ile günü kurtarıyorlar.

Ama işte gördüğünüz gibi altyapı bu ağır ithal çatıyı taşıyamadığı için her gün bir enkaz haberini alıyoruz.

Bu üç kültürel ana damarın Müslümanlık binasının neresinde yer alacağı Adem'in ıslah edici, değer üretici çizgisi ile İblis'in ifsat edici, değersizleştirici çizgisinin birbirinden kalın çizgilerle ayırt edilmesine ve tabiatın tecrübe dilinin doğru anlaşılmasına bağlıdır.

Diğer bir ifadeyle gökten gelen ilim ile tabiatın ilham ettiği tecrübenin buluşmasına bağlıdır.

Aksi taktirde yerel çapsızlıkların yağmurundan kaçarken bugünkü gibi batıdan gelen kasırgalara tutulmaktan kurtulamayız.

 

  FACEBOOK YORUM
Yorum
  YAZARIN DİĞER YAZILARI
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 21 15 1 5 38 15 50 +23
2 Konyaspor 21 12 3 6 33 16 42 +17
3 Beşiktaş 22 10 7 5 34 30 35 +4
4 Hatayspor 21 11 8 2 32 28 35 +4
5 Başakşehir FK 20 10 6 4 30 20 34 +10
6 Adana Demirspor 22 9 6 7 30 25 34 +5
7 Fenerbahçe 21 9 6 6 33 26 33 +7
8 Alanyaspor 21 9 7 5 32 32 32 0
9 Gaziantep FK 21 9 8 4 27 28 31 -1
10 Sivasspor 21 7 5 9 28 21 30 +7
11 Fatih Karagümrük 22 8 8 6 29 31 30 -2
12 Kayserispor 21 7 7 7 29 29 28 0
13 Galatasaray 21 7 8 6 26 28 27 -2
14 Giresunspor 21 7 10 4 20 21 25 -1
15 Antalyaspor 21 6 10 5 22 32 23 -10
16 Göztepe 21 5 10 6 24 29 21 -5
17 Kasımpaşa 21 5 10 6 24 29 21 -5
18 Altay 21 5 13 3 23 35 18 -12
19 Çaykur Rizespor 21 5 13 3 19 38 18 -19
20 Yeni Malatyaspor 21 4 14 3 17 37 15 -20
Takım O G M B A Y P AV
1 Ümraniyespor 20 13 4 3 35 16 42 +19
2 MKE Ankaragücü 20 13 4 3 32 15 42 +17
3 BB Erzurumspor 20 11 4 5 33 22 38 +11
4 Eyüpspor 20 10 4 6 30 22 36 +8
5 Bandırmaspor 20 10 7 3 32 20 33 +12
6 İstanbulspor 20 10 7 3 30 25 33 +5
7 Adanaspor 20 9 6 5 26 20 32 +6
8 Samsunspor 19 8 5 6 28 23 30 +5
9 Tuzlaspor 20 7 7 6 21 20 27 +1
10 Gençlerbirliği 20 8 10 2 23 29 26 -6
11 Manisa FK 20 7 9 4 22 26 25 -4
12 Boluspor 19 6 7 6 21 21 24 0
13 Kocaelispor 20 7 10 3 20 25 24 -5
14 Keçiörengücü 20 6 9 5 27 32 23 -5
15 Menemenspor 20 5 7 8 23 33 23 -10
16 Altınordu 20 7 12 1 27 40 22 -13
17 Bursaspor 20 5 10 5 23 31 20 -8
18 Denizlispor 20 5 11 4 19 30 19 -11
19 Balıkesirspor 20 2 16 2 14 36 8 -22
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 38 28 2 8 82 25 92 +57
2 Sakaryaspor 38 21 5 12 74 35 75 +39
3 Kırşehir Belediyespor 38 21 8 9 57 32 72 +25
4 Kırklarelispor 38 19 6 13 60 32 70 +28
5 Van Spor 38 21 11 6 59 35 69 +24
6 Bodrumspor 38 18 11 9 80 48 63 +32
7 Etimesgut Belediyespor 38 18 13 7 63 36 61 +27
8 Karacabey Belediyespor 38 15 12 11 52 41 56 +11
9 Turgutluspor 38 16 16 6 44 56 54 -12
10 Serik Belediyespor 38 13 11 14 51 48 53 +3
11 Pendikspor 38 15 16 7 66 53 52 +13
12 Pazarspor 38 15 18 5 60 64 50 -4
13 Tarsus İdman Yurdu 38 13 15 10 56 55 49 +1
14 Bayburt Özel İdare Spor 38 14 18 6 52 61 48 -9
15 Sivas Belediyespor 38 11 14 13 63 58 46 +5
16 1922 Konyaspor 38 11 18 9 47 49 42 -2
17 Kastamonuspor 38 8 18 12 31 58 36 -27
18 Elazığspor 38 10 22 6 61 90 33 -29
19 Mamak FK 38 6 26 6 32 121 24 -89
20 Kardemir Karabükspor 38 1 34 3 16 109 3 -93
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 30 20 2 8 43 18 68 +25
2 1928 Bucaspor 30 20 3 7 58 18 67 +40
3 Yeşilyurt Belediyespor 30 17 8 5 50 27 56 +23
4 Ofspor 30 14 5 11 43 31 53 +12
5 Arnavutköy Belediye 30 13 8 9 40 29 48 +11
6 Edirnespor 30 12 9 9 34 31 45 +3
7 Belediye Derincespor 29 10 9 10 38 29 40 +9
8 Artvin Hopaspor 30 10 11 9 41 44 39 -3
9 Fatsa Belediyespor 30 10 12 8 22 31 38 -9
10 Kızılcabölükspor 30 9 11 10 34 33 37 +1
11 Nevşehir Belediyespor 30 9 14 7 31 31 34 0
12 Çankaya FK 30 10 16 4 28 48 34 -20
13 1877 Alemdağspor 30 9 15 6 37 48 33 -11
14 Antalya Kemerspor 30 7 17 6 27 50 27 -23
15 Payasspor 29 5 16 8 29 53 23 -24
16 Manisaspor 30 1 20 9 22 56 12 -34
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/01/2022 Çaykur Rizespor vs Antalyaspor
 19/01/2022 Göztepe vs Sivasspor
 19/01/2022 Kayserispor vs Başakşehir FK
 19/01/2022 Fenerbahçe vs Altay
 19/01/2022 Trabzonspor vs Giresunspor
 20/01/2022 Alanyaspor vs Hatayspor
 20/01/2022 Galatasaray vs Kasımpaşa
 21/01/2022 Yeni Malatyaspor vs Beşiktaş
 22/01/2022 Antalyaspor vs Gaziantep FK
 22/01/2022 Adana Demirspor vs Fatih Karagümrük
 22/01/2022 Sivasspor - Fenerbahçe Sivasspor ligde evindeki son 10 maçında hiç kaybetmedi  Sivasspor yenilmez
 22/01/2022 Başakşehir FK - Göztepe Başakşehir FK ligdeki son 12 maçında hiç kaybetmedi  Başakşehir FK yenilmez
 23/01/2022 Hatayspor - Çaykur Rizespor Çaykur Rizespor ligde deplasmandaki son 10 maçında hiç kazanamadı  Hatayspor yenilmez
 23/01/2022 Kasımpaşa - Kayserispor Kayserispor ligde deplasmandaki son 9 maçında hiç kazanamadı  Kasımpaşa yenilmez
 23/01/2022 Altay - Konyaspor Altay ligdeki son 14 maçında hiç kazanamadı  Konyaspor yenilmez
 23/01/2022 Galatasaray - Trabzonspor Trabzonspor ligdeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Trabzonspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/01/2022 Samsunspor vs Kocaelispor
 22/01/2022 Manisa FK vs Gençlerbirliği
 22/01/2022 Ümraniyespor vs Menemenspor
 22/01/2022 Altınordu vs İstanbulspor
 22/01/2022 MKE Ankaragücü vs Denizlispor
 23/01/2022 Adanaspor vs Keçiörengücü
 23/01/2022 Bandırmaspor vs BB Erzurumspor
 23/01/2022 Boluspor vs Tuzlaspor
 23/01/2022 Eyüpspor vs Bursaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 22/01/2022 Ankaraspor vs Niğde Anadolu FK
 22/01/2022 Bayburt Özel İdare Spor vs Turgutluspor
 22/01/2022 Bodrumspor vs Diyarbekir Spor
 22/01/2022 Çorum FK vs Ergene Velimeşe
 22/01/2022 Kahramanmaraşspor vs Etimesgut Belediyespor
 22/01/2022 Sarıyer vs Sakaryaspor
 22/01/2022 Sivas Belediyespor vs Serik Belediyespor
 22/01/2022 Somaspor vs Adıyaman FK
 22/01/2022 Van Spor FK vs Afjet Afyonspor
 22/01/2022 1461 Trabzon FK vs İnegölspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 22/01/2022 Çatalcaspor vs 1954 Kelkit Bld.Spor
 23/01/2022 Batman Petrolspor vs Fatsa Belediyespor
 23/01/2022 Belediye Kütahyaspor vs Bursa Yıldırımspor
 23/01/2022 Elazığspor vs Başkent Gözgözler Akademi FK
 23/01/2022 Erbaaspor vs Arnavutköy Belediye
 23/01/2022 Hendek Spor vs Bergama Belediyespor
 23/01/2022 Kahta 02 Spor vs Osmaniyespor FK
 23/01/2022 Nevşehir Belediyespor vs Artvin Hopaspor
 23/01/2022 Sancaktepe FK vs Karaman Belediyespor
HABER ARŞİVİ
Tüm Anketler
Web sitemize nasıl ulaştınız?
BİZİ TAKİP EDİN
  • YUKARI