Prof. Dr. Lokman Aslan
  27-10-2020 06:19:00

Kirletince, yok edince neyi kirletiyor neyi yok ediyoruz

 

Kirletince, yok edince neyi kirletiyor neyi yok ediyoruz. Sulak alanlar

Van Karasu Alanı 2012 (Ağustos)

Van Karasu Sulak Alanı 2020 (Ağustos)

 

Yeryüzünde yüz binlerce yıllık tabii süreçler sonucu oluşan sulak alanlarılar; zengin bitki ve hayvan türleri ile yoğun organizma bulunduran en önemli genetik alanlarıdır. 

Bu alanlar, gerek ekolojik dengenin sağlanmasında, gerekse biyolojik çeşitliliğin korunmasında büyük önem taşımalarının yanı sıra, yöre ve ülke ekonomisine çok büyük katkı sağlarlar.

 

Sulak alanların bu katkıları;

Doğrudan kullanım,

Dolaylı kullanım

Sosyal ve kültürel kullanım değerleri olmak üzere üç ana başlık altında değerlendirilir

Doğrudan kullanım olarak;

İçme, kullanma ve sulama suyu,

Tuz üretimi,

Su ürünleri,

Saz,

Kereste,

Otlatma,

Ulaşım,

Turizm gibi pazar değeri olan doğal ürünlerdir.

 

Sulak alanlardan su temini;

 

Yeryüzünde 21. yüzyılda yaşanacak büyük krizlerin çatışmaların su kaynakları ve sulak alanlar üzerinde yoğunlaşacağı gerçeği dikkate alındığında bu alanların önemi daha iyi anlaşılacaktadır.

 

Su yaşamın temelidir.

Su olamadan hiçbir canlının yaşamını sürdürebilmesi mümkün değildir. Bütün sosyal ve ekonomik faaliyetlerin sürdürülebilmesi ancak temiz ve yeterli suya sahip olmakla mümkündür.

 

Yeryüzünde kullanıma elverişli suların dağılımlıda homojen değildir. Kuzey ülkelerinde tatlı su miktarı oldukça bol iken, bazı bölgelerde tatlı su kaynakları yetersiz olduğu için bu bölgelerde yaşayan 2,4 milyon insan yetersiz ve kalitesiz su nedeniyle sağlıksız koşullarda yaşamaktadır. Özellikle az gelişmiş ülkelerde ortaya çıkan hastalıkların % 10 nunun yetersiz ve sağlıksız sudan kaynaklandığı bilinmektedir.

 

Araştırmalar son on yılda küresel su talebinin 6-7 kat arttığını gösteriyor.  Bu oran dünya nüfusu artış oranının iki katından daha fazladır.

 

Suya olan talep artmasına rağmen, su kaynaklarının korunmadığı ve kötü yönetildiği için her geçen gün azalmakta ve kalitesi bozulmaktadır. Bu durum su fakiri olan ülkeler ve ülkemiz gibi su varlığı yönünden oldukça kritik noktada olan ülkeler açısından endişe vericidir.

 

Ülkemizde de zamanında tedbir alınmadığı için pek çok su kaynağı kirlenmiş, kurumuş ve kullanılmaz hale gelmiştir.

 

Sulak alanların kurutulması ve yer altı suyunun aşırı kullanımı nedeniyle yeraltı su seviyesi gittikçe düşmüş ve bu düşüşler her yıl artarak devam etmektedir.

Sulak alanlar birer su deposu olduğu gibi yine içme, kullanma ve sulama suyu olarak kullandığımız kaynakları ve yeraltı sularını da beslemektedir.

 

Sulak alanların kirletilmesi, kurutulması veya yok edilmesi sadece bir sulak alanın yok olması demek değildir. Bu durumdan yer altı suları ve yüzlerce km ötedeki su kaynakları da etkilenecektir.

 

Dünya kurulduğundan günümüze; insanlar su olan bölgeleri tercih etmişler suya sahip olan ve suyu kullanan toplumlar, diğer toplumlara karşı üstünlük sağlamışlar. 

 

Son iki yüzyıla kadar doğa ile insanın güçleri eşit durumda idi.   Orantısız bir güç kullanımı yoktu. Kirleticiler doğanın tanıdığı canlının artıkları idi. Doğa kendinden olan bu artıkları temizleyip tekrar kullanıma sunacak yeteneğe sahipti. İnsan son iki yüz yıla kadar doğayı tahrip edebilecek güce sahip değildi. Kendi veya sahip olduğu hayvanların gücüyle doğadan faydalanıyordu.

 

O şartlarda bile çevre sorunu yaşanmaya başlamış; bu sorunlar için önlem almaya başlamışlardır.

 

Hz. Peygamber (sav) de, su kaynaklarına, nehir kenarlarına ve durgun sulara, meyveli ağaç altlarına, gelip geçilen yollara ve insanların gölgelendikleri yerlere tuvalet ihtiyacının giderilmemesini, hayvan ağıllarının su kuyulardan belli bir mesafede uzak tutulmasını emretmiştir. Ayrıca Hz. Peygamber (sav)  akarsuyun kenarında abdest alsan bile suyun israf edilmemesini emretmiştir.

 

Son iki yüz yıla kadar insanın doğayı kullanması ve sudan faydalanması doğa tarafından tolere edebiliyordu.

 

Son yüzyılda sanayi ve teknolojideki ilerleme sonucu; insanoğlu doğaya karşı büyük güce sahip oldu.

Doğada istediği değişikliği kolayca yapabilecek güce erişti. Bu güç sayesinde istediği kadar suyu kullanma ve suyu tutma ve suyun yolunu değiştirme gibi eylemleri, sonucunu düşünmeden gününü kurtarmak için yaptı.

Poşetler, tenekeler, petrol artıkları, kurşun ve arsenik gibi kimyasallar. Herbisitler, insektisitler, gibi usulüne uygun kullanılmayan tarım ilaçları. Sanayi artıkları bunları çoğaltabiliriz

 

Çevresini ve sulak alanları doğal olamayan ürettiği ürünler ile aşırı kirletti.

Bir gram gibi bir ilaç binlerce metre küp suyu ve om binlerce metre kare alanda etkili olmakta ve binlerce canlıyı yok edebilmektedir.

Kirleticiler doğal olmadığı için doğa tarafından dönüştürme işlemi yapılamamaktadır.

 

Çevremize bu kadar zarar veren atıklara karşı gerekli önlemleri alıyor muyuz?

 

İnsan doğaya karşı orantısız güç kullanıyor.

 İnsanın doğaya karşı kullandığı orantısız güç kontrol altına alınmaz ise insan doğayı yok ederek kendi sonunu getirecektir.

 

Su sadece insanlar için ihtiyaç değildir. Her canlının temel ihtiyacıdır. Kirletilince veya kurutulunca sadece insan etkilenmemektedir. Bütün canlılar etkilenmektedir. 

 

Kirlettiğimiz ve yok ettiğimiz her sulak alan temiz ve kullanılabilir suya ulaşmamıza engel olacaktır. Çevremizin, ekosistemin bozulması sonucu bizimde sağlıklı bir yaşam sürmemiz mümkün olmayacaktır.

Biz böyle kirletmeye devam edersek, gerekli tedbirleri en kısa zamanda almaz isek; İçme, kullanma ve sulama suyumuz, Tuz üretimi, Su ürünleri, Saz, Kereste, Otlatma, Ulaşım, Turizm gibi pazar değeri olan doğal ürünlerimiz kirlenecek ya da yok olacak. Bu alanda yaşamını sürdüren canlılar ya yok olacak ya da buraları terk edecek. Bu alandan faydalanan canlılar etkilenecek kısaca yaşam etkilenecek ekolojik denge bozulacak.

 

Bu alanlar boş kalmayacak.

 

Doğa boşluk kabul etmez, Bu boşalan alanlara bizim istemediğimiz canlılar yerleşecek bu durumdan çevremiz ve bu alanda yaşayan diğer canlılar etkilenecek

1970 yıllarda Konya ovasın da tarım alanlarını artırmak için sulak alanlarda drenaj kanalları açıldı. Sulama kanalları kuruldu. Yatırımlar yapıldı.

Sonuç beklendiği gibi olmadı. Kurutulan sulak alanlarda tarım yapılamadı. Tarımsal sulama ve içme ve kullanma suyu yeraltı suyu kullanıldığı için su seviyesi düştü ve kullanma masrafı artı.

Günümüzde Konya ovası sulama projesi ile Konya ovasını eski durumuna kavuşturma çalışmaları yapılmaktır.

Aynı durum iki binli yıllarda Hakkâri Yüksekova’da ki sulak alanlarda yapıldı. Bu sulak alanların kuruyan yerlerini çekirgeler üreme yeri olarak seçti ve biyolojik düşmanları olmadığı için fazlaca ürediler. Çekirgeler her yıl tarım arazilerine zarar vermeye başladılar.  kimyasal ilaçlarla mücadele etmek zorunda kaldılar. Kimyasal ilaçların çevreye ve canlılara ve insana zarar verdiği ve ekonomik olarak büyük maliyet getirdiği bilinmektedir.

Örnekler çoğaltılabilir.

Çevremize baktığımız zaman. Bu gibi örneklerden onlarcasını görebiliriz

 

Sulak alanları ve kuşları yok ederseniz fareler ve çekirgeler ile uğraşmak zorunda kalırsınız.

 

Kimyasal mücadeleyi tercih ederseniz kanserle uğraşmak zorunda kalırsınız.

 

Temiz Çevre, Sağlıklı Hayvan, Mutlu İnsan

Bu üçlüde hangisinde bir sorun olursa diğer kesimi etkiler.

Çevremize ve bütün canlılara Hakk ölçüsünde davranalım.

Çevre ve canlılar bize yaşamımızı sürdürmemiz için birer emanettir.

Gelecek nesillere yaşanabilir bir dünya bırakmak için,

Sulak alanlarımıza sahip çıkalım.

Saygılarımla

 

Prof. Dr. Lokman ASLAN

  FACEBOOK YORUM
Yorum
  YAZARIN DİĞER YAZILARI
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Alanyaspor 16 9 4 3 27 12 30 +15
2 Galatasaray 15 9 3 3 25 10 30 +15
3 Gaziantep FK 15 7 1 7 28 17 28 +11
4 Beşiktaş 14 9 4 1 29 19 28 +10
5 Hatayspor 15 8 4 3 22 17 27 +5
6 Fenerbahçe 14 8 4 2 27 20 26 +7
7 Fatih Karagümrük 14 5 3 6 23 17 21 +6
8 Yeni Malatyaspor 15 5 5 5 19 20 20 -1
9 Trabzonspor 15 5 5 5 16 19 20 -3
10 Göztepe 15 4 4 7 21 18 19 +3
11 Konyaspor 15 5 6 4 19 16 19 +3
12 Çaykur Rizespor 14 5 5 4 20 22 19 -2
13 Kasımpaşa 15 5 6 4 18 23 19 -5
14 Sivasspor 15 4 5 6 15 18 18 -3
15 Antalyaspor 16 4 6 6 15 24 18 -9
16 Başakşehir FK 15 4 7 4 21 27 16 -6
17 MKE Ankaragücü 15 4 8 3 19 23 15 -4
18 Gençlerbirliği 14 4 7 3 14 23 15 -9
19 Denizlispor 15 3 8 4 16 26 13 -10
20 BB Erzurumspor 16 3 9 4 16 29 13 -13
21 Kayserispor 14 2 8 4 9 19 10 -10
Takım O G M B A Y P AV
1 Altay 16 10 4 2 30 14 32 +16
2 Giresunspor 16 9 2 5 22 13 32 +9
3 Samsunspor 16 8 2 6 22 15 30 +7
4 Tuzlaspor 16 9 4 3 27 21 30 +6
5 Adana Demirspor 16 8 4 4 27 16 28 +11
6 İstanbulspor 15 8 3 4 27 16 28 +11
7 Ankara Keçiörengücü 17 8 5 4 22 13 28 +9
8 Altınordu 17 8 5 4 22 22 28 0
9 Bursaspor 17 8 6 3 31 27 27 +4
10 Bandırmaspor 16 6 7 3 20 19 21 +1
11 Ümraniyespor 17 5 7 5 18 26 20 -8
12 Boluspor 16 4 8 4 16 20 16 -4
13 Balıkesirspor 16 4 8 4 16 23 16 -7
14 Menemenspor 16 3 6 7 16 23 16 -7
15 Adanaspor 14 4 7 3 20 20 15 0
16 Akhisarspor 16 3 9 4 13 24 13 -11
17 Ankaraspor 15 2 10 3 9 24 9 -15
18 Eskişehirspor 16 0 10 6 10 32 3 -22
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 18 14 2 2 43 14 44 +29
2 Van Spor 18 11 3 4 30 16 37 +14
3 Turgutluspor 18 12 6 0 22 25 36 -3
4 Sakaryaspor 16 9 3 4 26 15 31 +11
5 Kırşehir Belediyespor 18 8 4 6 23 15 30 +8
6 Serik Belediyespor 17 7 3 7 27 19 28 +8
7 Bodrumspor 18 7 6 5 40 29 26 +11
8 Sivas Belediyespor 18 6 4 8 31 22 26 +9
9 Kırklarelispor 17 6 3 8 19 12 26 +7
10 Pazarspor 16 8 6 2 27 24 26 +3
11 Karacabey Belediyespor 18 7 7 4 22 19 25 +3
12 Tarsus İdman Yurdu 17 6 6 5 25 19 23 +6
13 Etimesgut Belediyespor 18 6 7 5 17 19 23 -2
14 1922 Konyaspor 18 5 9 4 22 20 19 +2
15 Pendikspor 17 5 11 1 23 24 16 -1
16 Kastamonuspor 17 4 9 4 16 26 16 -10
17 Mamak FK 17 4 9 4 18 41 16 -23
18 Elazığspor 18 5 10 3 24 35 15 -11
19 Bayburt Özel İdare Spor 16 4 10 2 11 25 14 -14
20 Kardemir Karabükspor 18 0 16 2 6 53 1 -47
Takım O G M B A Y P AV
1 1928 Bucaspor 15 11 2 2 33 10 35 +23
2 Diyarbekirspor 15 10 2 3 21 10 33 +11
3 Arnavutköy Belediye 15 8 4 3 22 13 27 +9
4 Yeşilyurt Belediyespor 15 8 5 2 22 11 26 +11
5 Ofspor 15 7 4 4 22 19 25 +3
6 Edirnespor 15 6 5 4 21 20 22 +1
7 Fatsa Belediyespor 15 6 5 4 14 15 22 -1
8 Belediye Derincespor 15 5 4 6 18 14 21 +4
9 1877 Alemdağspor 15 5 6 4 21 26 19 -5
10 Nevşehir Belediyespor 15 5 7 3 18 16 18 +2
11 Artvin Hopaspor 15 5 8 2 20 31 17 -11
12 Payasspor 15 4 7 4 19 21 16 -2
13 Çankaya FK 15 5 9 1 13 26 16 -13
14 Kızılcabölükspor 15 3 7 5 16 22 14 -6
15 Antalya Kemerspor 15 2 8 5 14 28 11 -14
16 Manisaspor 15 1 8 6 10 22 9 -12
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 03/01/2021 Çaykur Rizespor vs Gençlerbirliği
 03/01/2021 Fatih Karagümrük vs Trabzonspor
 03/01/2021 Kayserispor vs Beşiktaş
 04/01/2021 Kasımpaşa vs Fenerbahçe
 05/01/2021 Gaziantep FK vs MKE Ankaragücü
 05/01/2021 Yeni Malatyaspor vs Sivasspor
 05/01/2021 Konyaspor vs Galatasaray
 06/01/2021 Denizlispor vs Kayserispor
 06/01/2021 Başakşehir FK vs BB Erzurumspor
 06/01/2021 Gençlerbirliği vs Hatayspor
 09/01/2021 Galatasaray - Gençlerbirliği Galatasaray ligde evindeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Galatasaray yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 03/01/2021 Bandırmaspor vs Altay
 03/01/2021 Giresunspor vs Tuzlaspor
 03/01/2021 İstanbulspor vs Ankaraspor
 03/01/2021 Samsunspor vs Adanaspor
 04/01/2021 Eskişehirspor vs Boluspor
 04/01/2021 Adana Demirspor vs Menemenspor
 07/01/2021 Ankaraspor vs Adanaspor
 07/01/2021 İstanbulspor vs Balıkesirspor
 11/01/2021 Akhisarspor vs Adanaspor
 07/01/2021 İstanbulspor - Balıkesirspor Balıkesirspor ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  İstanbulspor yenilmez
 07/01/2021 İstanbulspor - Balıkesirspor İstanbulspor ligde evindeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  İstanbulspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 03/01/2021 Mamak FK vs Pazarspor
 06/01/2021 Bodrumspor vs Turgutluspor
 06/01/2021 Karacabey Belediyespor vs Etimesgut Belediyespor
 06/01/2021 Kırklarelispor vs Tarsus İdman Yurdu
 06/01/2021 Kırşehir Belediyespor vs Kardemir Karabükspor
 06/01/2021 Mamak FK vs Serik Belediyespor
 06/01/2021 Pazarspor vs 1922 Konyaspor
 06/01/2021 Pendikspor vs Bayburt Özel İdare Spor
 06/01/2021 Sakaryaspor vs Kastamonuspor
 06/01/2021 Sivas Belediyespor vs Elazığspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 28/01/2021 Antalya Kemerspor vs 1877 Alemdağspor
 28/01/2021 Belediye Derincespor vs Arnavutköy Belediye
 28/01/2021 Çankaya FK vs Kızılcabölükspor
 28/01/2021 Diyarbekirspor vs Manisaspor
 28/01/2021 Edirnespor vs Artvin Hopaspor
 28/01/2021 Fatsa Belediyespor vs Nevşehir Belediyespor
 28/01/2021 Ofspor vs 1928 Bucaspor
 28/01/2021 Payasspor vs Yeşilyurt Belediyespor
HABER ARŞİVİ
Tüm Anketler
Web sitemize nasıl ulaştınız?
BİZİ TAKİP EDİN
  • YUKARI