Prof. Dr. Lokman Aslan
  27-10-2020 06:19:00

Kirletince, yok edince neyi kirletiyor neyi yok ediyoruz

 

Kirletince, yok edince neyi kirletiyor neyi yok ediyoruz. Sulak alanlar

Van Karasu Alanı 2012 (Ağustos)

Van Karasu Sulak Alanı 2020 (Ağustos)

 

Yeryüzünde yüz binlerce yıllık tabii süreçler sonucu oluşan sulak alanlarılar; zengin bitki ve hayvan türleri ile yoğun organizma bulunduran en önemli genetik alanlarıdır. 

Bu alanlar, gerek ekolojik dengenin sağlanmasında, gerekse biyolojik çeşitliliğin korunmasında büyük önem taşımalarının yanı sıra, yöre ve ülke ekonomisine çok büyük katkı sağlarlar.

 

Sulak alanların bu katkıları;

Doğrudan kullanım,

Dolaylı kullanım

Sosyal ve kültürel kullanım değerleri olmak üzere üç ana başlık altında değerlendirilir

Doğrudan kullanım olarak;

İçme, kullanma ve sulama suyu,

Tuz üretimi,

Su ürünleri,

Saz,

Kereste,

Otlatma,

Ulaşım,

Turizm gibi pazar değeri olan doğal ürünlerdir.

 

Sulak alanlardan su temini;

 

Yeryüzünde 21. yüzyılda yaşanacak büyük krizlerin çatışmaların su kaynakları ve sulak alanlar üzerinde yoğunlaşacağı gerçeği dikkate alındığında bu alanların önemi daha iyi anlaşılacaktadır.

 

Su yaşamın temelidir.

Su olamadan hiçbir canlının yaşamını sürdürebilmesi mümkün değildir. Bütün sosyal ve ekonomik faaliyetlerin sürdürülebilmesi ancak temiz ve yeterli suya sahip olmakla mümkündür.

 

Yeryüzünde kullanıma elverişli suların dağılımlıda homojen değildir. Kuzey ülkelerinde tatlı su miktarı oldukça bol iken, bazı bölgelerde tatlı su kaynakları yetersiz olduğu için bu bölgelerde yaşayan 2,4 milyon insan yetersiz ve kalitesiz su nedeniyle sağlıksız koşullarda yaşamaktadır. Özellikle az gelişmiş ülkelerde ortaya çıkan hastalıkların % 10 nunun yetersiz ve sağlıksız sudan kaynaklandığı bilinmektedir.

 

Araştırmalar son on yılda küresel su talebinin 6-7 kat arttığını gösteriyor.  Bu oran dünya nüfusu artış oranının iki katından daha fazladır.

 

Suya olan talep artmasına rağmen, su kaynaklarının korunmadığı ve kötü yönetildiği için her geçen gün azalmakta ve kalitesi bozulmaktadır. Bu durum su fakiri olan ülkeler ve ülkemiz gibi su varlığı yönünden oldukça kritik noktada olan ülkeler açısından endişe vericidir.

 

Ülkemizde de zamanında tedbir alınmadığı için pek çok su kaynağı kirlenmiş, kurumuş ve kullanılmaz hale gelmiştir.

 

Sulak alanların kurutulması ve yer altı suyunun aşırı kullanımı nedeniyle yeraltı su seviyesi gittikçe düşmüş ve bu düşüşler her yıl artarak devam etmektedir.

Sulak alanlar birer su deposu olduğu gibi yine içme, kullanma ve sulama suyu olarak kullandığımız kaynakları ve yeraltı sularını da beslemektedir.

 

Sulak alanların kirletilmesi, kurutulması veya yok edilmesi sadece bir sulak alanın yok olması demek değildir. Bu durumdan yer altı suları ve yüzlerce km ötedeki su kaynakları da etkilenecektir.

 

Dünya kurulduğundan günümüze; insanlar su olan bölgeleri tercih etmişler suya sahip olan ve suyu kullanan toplumlar, diğer toplumlara karşı üstünlük sağlamışlar. 

 

Son iki yüzyıla kadar doğa ile insanın güçleri eşit durumda idi.   Orantısız bir güç kullanımı yoktu. Kirleticiler doğanın tanıdığı canlının artıkları idi. Doğa kendinden olan bu artıkları temizleyip tekrar kullanıma sunacak yeteneğe sahipti. İnsan son iki yüz yıla kadar doğayı tahrip edebilecek güce sahip değildi. Kendi veya sahip olduğu hayvanların gücüyle doğadan faydalanıyordu.

 

O şartlarda bile çevre sorunu yaşanmaya başlamış; bu sorunlar için önlem almaya başlamışlardır.

 

Hz. Peygamber (sav) de, su kaynaklarına, nehir kenarlarına ve durgun sulara, meyveli ağaç altlarına, gelip geçilen yollara ve insanların gölgelendikleri yerlere tuvalet ihtiyacının giderilmemesini, hayvan ağıllarının su kuyulardan belli bir mesafede uzak tutulmasını emretmiştir. Ayrıca Hz. Peygamber (sav)  akarsuyun kenarında abdest alsan bile suyun israf edilmemesini emretmiştir.

 

Son iki yüz yıla kadar insanın doğayı kullanması ve sudan faydalanması doğa tarafından tolere edebiliyordu.

 

Son yüzyılda sanayi ve teknolojideki ilerleme sonucu; insanoğlu doğaya karşı büyük güce sahip oldu.

Doğada istediği değişikliği kolayca yapabilecek güce erişti. Bu güç sayesinde istediği kadar suyu kullanma ve suyu tutma ve suyun yolunu değiştirme gibi eylemleri, sonucunu düşünmeden gününü kurtarmak için yaptı.

Poşetler, tenekeler, petrol artıkları, kurşun ve arsenik gibi kimyasallar. Herbisitler, insektisitler, gibi usulüne uygun kullanılmayan tarım ilaçları. Sanayi artıkları bunları çoğaltabiliriz

 

Çevresini ve sulak alanları doğal olamayan ürettiği ürünler ile aşırı kirletti.

Bir gram gibi bir ilaç binlerce metre küp suyu ve om binlerce metre kare alanda etkili olmakta ve binlerce canlıyı yok edebilmektedir.

Kirleticiler doğal olmadığı için doğa tarafından dönüştürme işlemi yapılamamaktadır.

 

Çevremize bu kadar zarar veren atıklara karşı gerekli önlemleri alıyor muyuz?

 

İnsan doğaya karşı orantısız güç kullanıyor.

 İnsanın doğaya karşı kullandığı orantısız güç kontrol altına alınmaz ise insan doğayı yok ederek kendi sonunu getirecektir.

 

Su sadece insanlar için ihtiyaç değildir. Her canlının temel ihtiyacıdır. Kirletilince veya kurutulunca sadece insan etkilenmemektedir. Bütün canlılar etkilenmektedir. 

 

Kirlettiğimiz ve yok ettiğimiz her sulak alan temiz ve kullanılabilir suya ulaşmamıza engel olacaktır. Çevremizin, ekosistemin bozulması sonucu bizimde sağlıklı bir yaşam sürmemiz mümkün olmayacaktır.

Biz böyle kirletmeye devam edersek, gerekli tedbirleri en kısa zamanda almaz isek; İçme, kullanma ve sulama suyumuz, Tuz üretimi, Su ürünleri, Saz, Kereste, Otlatma, Ulaşım, Turizm gibi pazar değeri olan doğal ürünlerimiz kirlenecek ya da yok olacak. Bu alanda yaşamını sürdüren canlılar ya yok olacak ya da buraları terk edecek. Bu alandan faydalanan canlılar etkilenecek kısaca yaşam etkilenecek ekolojik denge bozulacak.

 

Bu alanlar boş kalmayacak.

 

Doğa boşluk kabul etmez, Bu boşalan alanlara bizim istemediğimiz canlılar yerleşecek bu durumdan çevremiz ve bu alanda yaşayan diğer canlılar etkilenecek

1970 yıllarda Konya ovasın da tarım alanlarını artırmak için sulak alanlarda drenaj kanalları açıldı. Sulama kanalları kuruldu. Yatırımlar yapıldı.

Sonuç beklendiği gibi olmadı. Kurutulan sulak alanlarda tarım yapılamadı. Tarımsal sulama ve içme ve kullanma suyu yeraltı suyu kullanıldığı için su seviyesi düştü ve kullanma masrafı artı.

Günümüzde Konya ovası sulama projesi ile Konya ovasını eski durumuna kavuşturma çalışmaları yapılmaktır.

Aynı durum iki binli yıllarda Hakkâri Yüksekova’da ki sulak alanlarda yapıldı. Bu sulak alanların kuruyan yerlerini çekirgeler üreme yeri olarak seçti ve biyolojik düşmanları olmadığı için fazlaca ürediler. Çekirgeler her yıl tarım arazilerine zarar vermeye başladılar.  kimyasal ilaçlarla mücadele etmek zorunda kaldılar. Kimyasal ilaçların çevreye ve canlılara ve insana zarar verdiği ve ekonomik olarak büyük maliyet getirdiği bilinmektedir.

Örnekler çoğaltılabilir.

Çevremize baktığımız zaman. Bu gibi örneklerden onlarcasını görebiliriz

 

Sulak alanları ve kuşları yok ederseniz fareler ve çekirgeler ile uğraşmak zorunda kalırsınız.

 

Kimyasal mücadeleyi tercih ederseniz kanserle uğraşmak zorunda kalırsınız.

 

Temiz Çevre, Sağlıklı Hayvan, Mutlu İnsan

Bu üçlüde hangisinde bir sorun olursa diğer kesimi etkiler.

Çevremize ve bütün canlılara Hakk ölçüsünde davranalım.

Çevre ve canlılar bize yaşamımızı sürdürmemiz için birer emanettir.

Gelecek nesillere yaşanabilir bir dünya bırakmak için,

Sulak alanlarımıza sahip çıkalım.

Saygılarımla

 

Prof. Dr. Lokman ASLAN

  FACEBOOK YORUM
Yorum
  YAZARIN DİĞER YAZILARI
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Adana Demirspor 7 5 1 1 16 9 16 +7
2 Galatasaray 7 5 1 1 9 5 16 +4
3 Başakşehir FK 6 4 0 2 9 0 14 +9
4 Beşiktaş 7 4 1 2 16 10 14 +6
5 Konyaspor 7 4 1 2 8 2 14 +6
6 Fenerbahçe 6 4 1 1 20 6 13 +14
7 Trabzonspor 7 4 2 1 11 10 13 +1
8 Kayserispor 7 4 3 0 9 5 12 +4
9 Gaziantep FK 7 3 2 2 13 10 11 +3
10 Kasımpaşa 7 3 4 0 7 15 9 -8
11 Alanyaspor 7 2 3 2 10 15 8 -5
12 Giresunspor 6 2 3 1 5 8 7 -3
13 Fatih Karagümrük 6 1 2 3 8 10 6 -2
14 Antalyaspor 7 2 5 0 8 14 6 -6
15 İstanbulspor 6 1 3 2 4 10 5 -6
16 MKE Ankaragücü 6 1 4 1 6 11 4 -5
17 Sivasspor 7 0 3 4 5 11 4 -6
18 Ümraniyespor 7 0 5 2 5 10 2 -5
19 Hatayspor 6 0 5 1 2 10 1 -8
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 6 4 1 1 10 7 13 +3
2 Bodrumspor 6 3 1 2 13 8 11 +5
3 Keçiörengücü 6 3 1 2 12 10 11 +2
4 Boluspor 5 3 1 1 5 3 10 +2
5 Bandırmaspor 5 3 1 1 8 7 10 +1
6 Sakaryaspor 6 3 3 0 9 7 9 +2
7 Samsunspor 6 2 1 3 9 7 9 +2
8 Pendikspor 6 2 1 3 5 4 9 +1
9 Manisa FK 5 2 1 2 7 6 8 +1
10 Tuzlaspor 6 2 2 2 8 8 8 0
11 Göztepe 6 2 2 2 4 4 8 0
12 Adanaspor 6 1 1 4 8 7 7 +1
13 Çaykur Rizespor 5 1 1 3 6 4 6 +2
14 Gençlerbirliği 6 1 2 3 9 10 6 -1
15 Altay 6 1 3 2 4 7 5 -3
16 Altınordu 5 0 2 3 5 8 3 -3
17 Erzurumspor FK 5 0 2 3 6 10 3 -4
18 Yeni Malatyaspor 6 0 3 3 6 13 3 -7
19 Denizlispor 6 0 4 2 5 9 2 -4
Takım O G M B A Y P AV
1 İskenderunspor A.Ş. 6 5 1 0 9 4 15 +5
2 Karacabey Belediye Spor 6 3 0 3 8 2 12 +6
3 Kocaelispor 6 3 0 3 10 5 12 +5
4 Serik Belediyespor 6 2 0 4 8 4 10 +4
5 Zonguldak Kömürspor 6 3 2 1 10 7 10 +3
6 1928 Bucaspor 6 2 0 4 4 2 10 +2
7 Van Spor FK 6 2 1 3 7 5 9 +2
8 Ankara Demirspor 6 2 1 3 5 3 9 +2
9 1461 Trabzon FK 6 2 1 3 4 3 9 +1
10 Fethiyespor 6 3 3 0 9 9 9 0
11 Etimesgut Belediyespor 6 2 2 2 8 5 8 +3
12 Kastamonuspor 6 2 2 2 5 5 8 0
13 Sarıyer 6 1 1 4 8 8 7 0
14 Kırklarelispor 6 1 1 4 5 5 7 0
15 Adıyaman FK 6 1 3 2 4 6 5 -2
16 Kırşehir FSK 6 0 2 4 2 6 4 -4
17 Balıkesirspor 6 1 4 1 5 10 4 -5
18 Diyarbekir Spor 6 1 4 1 7 14 4 -7
19 Uşak Spor 6 0 3 3 3 10 3 -7
20 Pazarspor 6 0 5 1 3 11 1 -8
Takım O G M B A Y P AV
1 Belediye Derincespor 4 3 0 1 6 3 10 +3
2 Yeni Mersin İY 4 3 1 0 5 3 9 +2
3 52 Orduspor FK 4 3 1 0 5 3 9 +2
4 Belediye Kütahyaspor 4 2 0 2 8 2 8 +6
5 Karşıyaka 4 2 1 1 5 2 7 +3
6 Elazığspor 4 2 1 1 2 1 7 +1
7 Karaköprü Belediyespor 4 1 0 3 3 1 6 +2
8 Ağrı 1970 Spor 4 2 2 0 2 4 6 -2
9 Hacettepe 1945 4 1 1 2 5 5 5 0
10 1954 Kelkit Bld.Spor 4 1 1 2 4 4 5 0
11 Nevşehir Belediyespor 4 1 1 2 2 2 5 0
12 Şile Yıldızspor 4 0 0 4 3 3 4 0
13 Çatalcaspor 4 1 2 1 2 2 4 0
14 1922 Konyaspor 4 1 2 1 5 6 4 -1
15 Edirnespor 4 1 3 0 2 6 3 -4
16 Yomraspor 4 0 2 2 2 4 2 -2
17 Eskişehirspor 4 0 3 1 6 11 1 -5
18 Amasyaspor 1968 Futbol Kulübü 4 0 3 1 1 6 1 -5
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 01/10/2022 Kasımpaşa vs Gaziantep FK
 01/10/2022 Kayserispor vs Trabzonspor
 01/10/2022 MKE Ankaragücü vs Başakşehir FK
 01/10/2022 Adana Demirspor vs Galatasaray
 02/10/2022 Alanyaspor vs Giresunspor
 02/10/2022 Sivasspor vs Hatayspor
 02/10/2022 Konyaspor vs Ümraniyespor
 02/10/2022 Beşiktaş vs Fenerbahçe
 03/10/2022 Fatih Karagümrük vs İstanbulspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 01/10/2022 Pendikspor vs Göztepe
 01/10/2022 Sakaryaspor vs Yeni Malatyaspor
 01/10/2022 Altay vs Eyüpspor
 01/10/2022 Çaykur Rizespor vs Bodrumspor
 02/10/2022 Bandırmaspor vs Samsunspor
 02/10/2022 Manisa FK vs Adanaspor
 02/10/2022 Boluspor vs Tuzlaspor
 02/10/2022 Altınordu vs Keçiörengücü
 03/10/2022 Erzurumspor FK vs Denizlispor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 01/10/2022 Ankara Demirspor vs Pazarspor
 01/10/2022 Etimesgut Belediyespor vs 1461 Trabzon FK
 01/10/2022 Kastamonuspor vs Fethiyespor
 01/10/2022 Kırşehir Futbol Spor Kulübü vs Uşak Spor
 01/10/2022 Serik Belediyespor vs 1928 Bucaspor
 01/10/2022 Sarıyer vs Kırklarelispor
 01/10/2022 Karacabey Belediye Spor vs Adıyaman FK
 01/10/2022 Diyarbekir Spor vs Zonguldak Kömürspor
 01/10/2022 İskenderunspor A.Ş. vs Van Spor FK
 01/10/2022 Kocaelispor vs Balıkesirspor
 05/10/2022 Van Spor FK - Diyarbekir Spor Diyarbekir Spor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Van Spor FK yenilmez
 05/10/2022 Pazarspor - Kocaelispor Pazarspor ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Kocaelispor yenilmez
 05/10/2022 Zonguldak Kömürspor - Karacabey Belediye Spor Karacabey Belediye Spor ligdeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Karacabey Belediye Spor yenilmez
 05/10/2022 Uşak Spor - Serik Belediyespor Serik Belediyespor ligdeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Serik Belediyespor yenilmez
 05/10/2022 Uşak Spor - Serik Belediyespor Uşak Spor ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Serik Belediyespor yenilmez
 05/10/2022 Kırklarelispor - İskenderunspor A.Ş. Kırklarelispor ligdeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Kırklarelispor yenilmez
 05/10/2022 1928 Bucaspor - Sarıyer 1928 Bucaspor ligdeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  1928 Bucaspor yenilmez
 05/10/2022 Balıkesirspor - Kırşehir Futbol Spor Kulübü Kırşehir Futbol Spor Kulübü ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Balıkesirspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 02/10/2022 Elazığspor vs Çatalcaspor
 02/10/2022 Karaköprü Belediyespor vs Eskişehirspor
 02/10/2022 Hacettepe 1945 vs Karşıyaka
 02/10/2022 Nevşehir Belediyespor vs Ağrı 1970 Spor
 02/10/2022 1922 Konyaspor vs Yomraspor
 02/10/2022 Belediye Derincespor vs Amasyaspor 1968 Futbol Kulübü
 02/10/2022 Belediye Kütahyaspor vs 52 Orduspor FK
 02/10/2022 Edirnespor vs Yeni Mersin İdman Yurdu
 02/10/2022 Şile Yıldızspor vs 1954 Kelkit Bld.Spor
HABER ARŞİVİ
Tüm Anketler
Web sitemize nasıl ulaştınız?
BİZİ TAKİP EDİN
  • YUKARI