Prof. Dr. Lokman Aslan
  19-02-2017 23:10:00

Tarımdaki Gelişmenin Yabani Hayvanlara Etkisi

Tarım, iki temel üretim dalından oluşur. Bunlar bitkisel üretim ve hayvansal üretimdir. İlk tarım, insanların vahşi doğadan topladığı bitkisel besinlerini ve tohumlarını mağara önlerine düşürmesiyle başlamıştır. Bu süreçte insanlar tüm gün yiyecek aramaktansa bitkileri toprağa ekerek devamlı olarak yerleşik halde besin elde edebileceğini fark etmişlerdir.

 

 

Bu keşif tüm toplumlarca farklı dönemlerde gerçekleşmiştir.

Tarımı daha erken keşfeden toplumlar daha önce yerleşik yaşama geçmiş ve günümüz uygarlıkları oluşmuştur. İlk tarım örneklerinin ardından, zamanla birçok toplumun arasındaki etkileşimin sonucu olarak tüm dünyada yaygınlaşmıştır.

 

 

Tarım sayesinde insanlık toplu yaşama geçmiş ve günümüzdeki devletler oluşmuştur.

Bu insanların beslenmesi için de daha çok toprağın işlenmesi gerekmiştir. Bu süreçte, ormanlar ve bataklıklar, tarıma elverişli arazi durumuna getirilmiştir. Bu geniş toprakları sürebilmek içinse ağır sabanlar taşıyan öküzler kullanılmıştır. Daha fazla tarım yapacak alan kazanılmıştır.

 

 

Dünya savaşlarının bitmesi, hastalık felaketlerinin ilaçlar ve aşılarla ortadan kaldırılmasından sonra dünya nüfusunda gözle görülür bir artış ortaya çıkmıştır. Bununla birlikte beslenme sorunu çıkmıştır. Yeryüzünün tabii gölleri, bataklıkları kurutarak tarım alanları genişletilmesi çabasının yanında, bu arazilerden azami miktarda ürün alma ortaya çıkmıştır. Araziden azami verim almak çabaları tarım ilacı ve kimyasal gübre kullanımını artırdı.

 

 

Tarımsal üretim toprak, su ve hava gibi çevrenin başta gelen öğelerine sıkı sıkıya bağlıdır. Bu temel öğelerde meydana gelen herhangi bir sorun tarımsal üretimi direkt olarak etkilemektedir. Ancak burada belirtilmesi gereken önemli bir konuda, tarımsal üretimin de çevre sorunlarına yol açmasıdır. Tarım sektörü, bir yandan çevre sorunlarından büyük ölçüde etkilenirken, bir yandan da çevreyi bozucu, çevre sorunlarının ortaya çıkmasına neden olmaktadır.

 

 

Tümüyle doğal koşullarda yapılan tarımın çevre kirlenmesi ve ekolojik dengenin bozulması üzerinde hiç bir etkisi yoktur.

 

 

Hastalık ve zararlı olarak tanımlanan bu canlıların tek görevleri doğaları gereği olarak yaşamlarını sürdürmeleridir.

 

 

İnsanoğlu gıdalarını bu canlılar ile paylaşmak niyetinde olmadığı için o canlıların bu ürünleri tüketmelerine izin vermemektedir. Kuşlara karşı korkuluk, ses silahı gibi tümüyle fiziksel önlemlerin ve biyolojik kontrol uygulamalarının dışındaki kimyasal ilaç uygulamaları bir yandan hedef canlının dışındaki flora ve faunayı doğrudan ve dolaylı olarak etkilerken, öte yandan bu gıdaların üzerinde kalarak canlıların sağlığını olumsuz yönde etkilemektedir.

 

Tarımsal üretimde birim alandan elde edilen üretimin, yani verimliliğin artırılmasında gübre, ilaç sulama önemli rol oynamaktadır.

Gübre, tarımsal mücadele ilacı ve gelişmeyi düzenleyici maddelerin (hormonlar) kullanımı esnasında yapılan yanlışlıklar çevre kirliliğine neden olmaktadır.

 

 

Bu amaçla kullanılan çok çeşitli kimyasal bileşikler vardır. Bu bileşikleri oluşturan maddelerin bir kısmı uzun süre toprakta kalabilmekte, bir kısmı da suya geçebilmektedir. Gübreler yeterli uygulanmadığında verim ve kalitede önemli kayıplara neden olmakta, buna karşın fazla uygulanması durumunda ise özellikle azot ve fosforlu gübrenin yıkanması ile taban ve yüzey sularının kirliliğine, azot oksit emisyonu ile hava kirliliğine neden olmaktadır.

 

 

Binlerce yıl doğal ortam koşularında, doğayla uyumlu bir biçimde yapılan bitkisel, hayvansal ve tarımsal faaliyetler çevreye zarar vermemiş ve çevre sorunlarına neden olmamıştır.

 

Ancak hızla artan nüfusun gıda ihtiyacını karşılayabilme amacıyla, birim alandan daha fazla ürün alabilmek için, tarıma giren yapay unsurlar, doğal ortamı bozan ve çevre sorunlarını yaratan bir sektör haline gelmiştir. Böylelikle toprak ve su kirliliğine neden olan ilaç kalıntıları topraktaki yararlı mikroorganizmaları kısmen ya da tamamen yok edebilmektedir.

Tarımsal ürünlere zarar veren ve ürün kaybına neden olan hastalık, zararlı ve yabancı otları yok etmek için kullanılan kimyasal ilaçlara tarım ilacı denir. Sistemik etkili İlaçlar, Bitki bünyesi içerisinde hareket ederler. Meyveye, yaprağa ve bitki köküne ulaşabilirler. Dolayısıyla içsel beslenen zararlı ve hastalıkları da öldürürler. Kontak etkili ilaçlar, Atıldıklarında bitki yüzeyinde kalırlar ve temas ettikleri canlıları öldürürler. Rodentisit: Fare öldürücüler, Herbisit : Ot öldürücüler, Nematisit : Nematod öldürücüler, Fungisit : Mantar öldürücüler, İnsektisit : Böcek öldürücüler  kullanılmaktadır.

 

 

Bu ilaçlarla; tarlalarınızda, bağ ve bahçelerinizde (meyve ve sebzelerde) bilerek veya bilmeden  kullanıp, ekosisteme faydalı canlıları yok ediyoruz. Ayrıca ilaçlama ile hasat süresini arasındaki zamanı beklemeden mahsul piyasaya sürülürse milyonlarca insanın sağlığı tehlikeye sokuluyor. Aşırı kullanımlarda yağmur veya sulama sularıyla toprak altına geçerek yeraltı su kaynaklarını kirletebilir.

 

 

Su kaynaklarına, göllere ve nehirlere karışarak kirliliğe neden olur.

Zararlı böcekleri kontrol altında tutar; faydalı böceklerin ölümüne neden olur.

Rüzgârlı havalarda ilaçlama yapılırsa çevre kirliliğine yol açar.

Kullanılan ilaçların ambalaj kutuları gelişigüzel ortalığa atıldığında çevre kirliliğine neden olur.

 

Tarım ilaçlarının kullanımı ülkemizde çoğunlukla bilinçsiz olarak kullanılmaktadır.

Süne ve kımıl için zehirlenen bu tohumluk buğdaylar, ekilmiş, ekenek içinde bu tohumları yiyen kuşlar ölmüşlerdir.

 

Tilki, çakal postlarının çok para etmesi sonucu bu hayvanların aşırı avlanması ve zehirlenmesi sonucu arazilerde fare patlamasına yol açmıştır. Çare olarak da fare zehrinin araziye kontrolsüzce atılması ayrı bir facia doğurmuş, nadide av kuşları ve yırtıcı kuşlar bu bölgelerde yok olmuştur. Sadece tarım alanı bulunmayan veya tarım ilacı kullanılmayan doğu Anadolu bölgesinde kalmıştır.

 

Ülkemizde yaban hayatının yok olmasında sulak alanların ve ormanların bilinçsizce tarıma açılması kadar, bilinçsiz gübre ve tarım ilacı kullanımı da sorumludur.

Geçtiğimiz yarım asırda tarım zararlıları ile mücadele kapsamında bazı ilaçlar çiftçilerimize bedavaya verilmiştir. Bu ilaçlar arasında yabancı ot ile mücadele kullanılan ilaçlar bilinçsiz kullanıldığı için faydalı otları da yok etti ve tarım alanı çoraklaştı verimsiz alan haline geldi.

Tahıl üretiminde süne ve kımıl zararlısı için kullanılan ilaç bu zehirli tohumları yiyen yabani hayvanların neslinin tükenmesine neden oldu.

 

Bazı bölgelerimizde ise sistemik etkili ilaçlar çiftçiye meyve kurdu mücadelesi için bedava dağıtılmıştır. Bedava ilaç dağıtılan bölgelerde yabani hayvanlar azalmış bazı hayvanların nesli yok olmuştur.

Sadece bitkiye kullanmakla sınırlı kalmayan bu ilaçların, kapları, kullanıcılar tarafından kanallara, akarsu yataklarına atılmakta, ilaç makineleri bu sularla yıkanmaktadır. Dolayısıyla suda yaşayan canlıları da tehdit etmektedir.

 

 

Tarım ilaçlarının hepsi kimyasal, zehirli maddelerdir.

Yalnız av hayvanlarına değil, bütün canlıların yaşamını tehdit eder.

Atılan ilaç sonucu faydalı canlılarda ölür ve biyolojik mücadele ortadan kalkmış olur.

 

 

Tarımın gelişmesiyle ilk önce yaban hayvanlarının yaşam alanları yok edilerek doğal yaşamda büyük görevleri olan canların yaşamı tehlikeye girmiştir. Tarımdaki makineleşme ile birlikte yabani hayvanların yaşam alanlarına müdahale daha kolay hale geldiği için yabani hayvanların yaşamını devam ettirmesi için gerekli alanlar tarım arazisi kazanmak için yok edilmiştir.

 

İnsan bununla yetinmedi nüfusun artması ile tarımsal ürünlere ihtiyacın artması, daha fazla kazanma hırsı sanayileşme ve kimya sanayinde ki gelişme tarım ilaçlarında gelişmelere neden oldu.

 

 

Biyolojik mücadelenin yerini ilaçlı mücadele aldı.

Tarımda gübre ve ilaç kullanırken sadece o sezondaki üretim artısı düşünüldü. Kimyasal gübrenin ve ilacın toprağa ve diğer canlılara verdiği zarar hiç düşünülmedi veya göz ardı edildi.

 

 Kısa bir süre sonra bilinçsiz kimyasal gübre kullanımı nedeniyle; toprak çoraklaştı.

Yabani ot ilacı kullanımı nedeniyle bitkiler yok oldu.

 

 

Süne ve kımıl mücadelesi için kullanılan ilaç nedeniyle topraktaki faydalı mikro organizmalar ve kanatlı av hayvanları yok oldu.

 

 

Tarım zararlıları ile mücadelede kullanılan ilaçlar (zehir) nedeniyle, oklu kirpiler, kurtlar, tilkiler yok edildi. Farelerin biyolojik düşmanları yok edilince farelerin sayısı arttı ürünlere zarar vermeye başladı.  

 

 

Fare ile mücadelede çiftçiye dağıtılan zehirli buğday ve pasta nedeniyle, kanatlı hayvanlar, fareleri yiyen yabani memeliler ve yırtıcılar yok oldu.     

 

Kimyasal gübre ve ilaç kullanımı nedeniyle çevrenin ve suların kirlenmesi sonucu suda yaşayan canlılar etkilendi. Bu kirlilikten toprakta, suda ve havada yaşayan canlılar az veya etkilendi.

 

Bütün canlılar zehirden nasibini aldı. Canlıların; bir kısmı hastalandı, bir kısmının nesli tükendi. Bir kısmı oradan uzaklaştı.

 

Tarımdaki gelişme; insanların toplu yaşamasını kolaylaştırırken, tarımın makineleşmesi ve kimya sanayisindeki gelişme, tarım ilaçlarının artması, bu gelişmelerin bilinçsiz, vahşi kullanımı sonucu;

Doğal yaşamın yok oldu

Yabani hayvanların nesli tükendi

Çevre kirlendi

Bu felakete neden olan sebepler engellenmezse, sadece bitkiler ve yabani hayvanlar zarar görmeyecek, doğal yaşam zincirinin bir halkası olan insan en büyük zararı görecektir.

 

Doç: Dr. Lokman ASLAN

  FACEBOOK YORUM
Yorum
  YAZARIN DİĞER YAZILARI
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 38 23 3 12 69 36 81 +33
2 Fenerbahçe 38 21 7 10 73 38 73 +35
3 Konyaspor 38 20 10 8 66 45 68 +21
4 Başakşehir FK 38 19 11 8 56 36 65 +20
5 Alanyaspor 38 19 12 7 67 58 64 +9
6 Beşiktaş 38 15 9 14 56 48 59 +8
7 Antalyaspor 38 16 11 11 54 47 59 +7
8 Fatih Karagümrük 38 16 13 9 47 52 57 -5
9 Adana Demirspor 38 15 13 10 60 47 55 +13
10 Sivasspor 38 14 12 12 52 50 54 +2
11 Kasımpaşa 38 15 15 8 67 57 53 +10
12 Hatayspor 38 15 15 8 56 60 53 -4
13 Galatasaray 38 14 14 10 51 53 52 -2
14 Kayserispor 38 12 15 11 54 61 47 -7
15 Gaziantep FK 38 12 16 10 48 56 46 -8
16 Giresunspor 38 12 17 9 41 47 45 -6
17 Çaykur Rizespor 38 10 22 6 44 71 36 -27
18 Altay 38 9 22 7 39 57 34 -18
19 Göztepe 38 7 24 7 40 77 28 -37
20 Yeni Malatyaspor 38 5 28 5 27 71 20 -44
Takım O G M B A Y P AV
1 MKE Ankaragücü 36 21 8 7 56 31 70 +25
2 Ümraniyespor 36 21 8 7 64 37 70 +27
3 Bandırmaspor 36 19 12 5 56 34 62 +22
4 İstanbulspor 36 17 10 9 57 40 60 +17
5 BB Erzurumspor 36 16 10 10 55 44 58 +11
6 Eyüpspor 36 15 9 12 56 44 57 +12
7 Samsunspor 36 13 11 12 54 46 51 +8
8 Boluspor 36 14 14 8 42 44 50 -2
9 Manisa FK 36 14 15 7 45 44 49 +1
10 Tuzlaspor 36 13 13 10 45 44 49 +1
11 Denizlispor 36 14 15 7 46 50 49 -4
12 Keçiörengücü 36 13 14 9 45 47 48 -2
13 Gençlerbirliği 36 14 16 6 44 54 48 -10
14 Adanaspor 36 12 15 9 40 44 45 -4
15 Altınordu 36 14 19 3 45 62 45 -17
16 Kocaelispor 36 12 16 8 40 49 44 -9
17 Bursaspor 36 12 16 8 43 53 44 -10
18 Menemenspor 36 8 14 14 42 57 38 -15
19 Balıkesirspor 36 3 30 3 26 77 12 -51
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 38 28 2 8 82 25 92 +57
2 Sakaryaspor 38 21 5 12 74 35 75 +39
3 Kırşehir Belediyespor 38 21 8 9 57 32 72 +25
4 Kırklarelispor 38 19 6 13 60 32 70 +28
5 Van Spor 38 21 11 6 59 35 69 +24
6 Bodrumspor 38 18 11 9 80 48 63 +32
7 Etimesgut Belediyespor 38 18 13 7 63 36 61 +27
8 Karacabey Belediyespor 38 15 12 11 52 41 56 +11
9 Turgutluspor 38 16 16 6 44 56 54 -12
10 Serik Belediyespor 38 13 11 14 51 48 53 +3
11 Pendikspor 38 15 16 7 66 53 52 +13
12 Pazarspor 38 15 18 5 60 64 50 -4
13 Tarsus İdman Yurdu 38 13 15 10 56 55 49 +1
14 Bayburt Özel İdare Spor 38 14 18 6 52 61 48 -9
15 Sivas Belediyespor 38 11 14 13 63 58 46 +5
16 1922 Konyaspor 38 11 18 9 47 49 42 -2
17 Kastamonuspor 38 8 18 12 31 58 36 -27
18 Elazığspor 38 10 22 6 61 90 33 -29
19 Mamak FK 38 6 26 6 32 121 24 -89
20 Kardemir Karabükspor 38 1 34 3 16 109 3 -93
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 30 20 2 8 43 18 68 +25
2 1928 Bucaspor 30 20 3 7 58 18 67 +40
3 Yeşilyurt Belediyespor 30 17 8 5 50 27 56 +23
4 Ofspor 30 14 5 11 43 31 53 +12
5 Arnavutköy Belediye 30 13 8 9 40 29 48 +11
6 Edirnespor 30 12 9 9 34 31 45 +3
7 Belediye Derincespor 29 10 9 10 38 29 40 +9
8 Artvin Hopaspor 30 10 11 9 41 44 39 -3
9 Fatsa Belediyespor 30 10 12 8 22 31 38 -9
10 Kızılcabölükspor 30 9 11 10 34 33 37 +1
11 Nevşehir Belediyespor 30 9 14 7 31 31 34 0
12 Çankaya FK 30 10 16 4 28 48 34 -20
13 1877 Alemdağspor 30 9 15 6 37 48 33 -11
14 Antalya Kemerspor 30 7 17 6 27 50 27 -23
15 Payasspor 29 5 16 8 29 53 23 -24
16 Manisaspor 30 1 20 9 22 56 12 -34
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 12/08/2022 Trabzonspor vs Hatayspor
 13/08/2022 Kayserispor vs İstanbulspor
 13/08/2022 Adana Demirspor vs Sivasspor
 13/08/2022 Galatasaray vs Giresunspor
 14/08/2022 Gaziantep FK vs MKE Ankaragücü
 14/08/2022 Ümraniyespor vs Antalyaspor
 14/08/2022 Alanyaspor vs Beşiktaş
 15/08/2022 Konyaspor vs Başakşehir FK
 15/08/2022 Kasımpaşa vs Fenerbahçe
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 12/08/2022 Altay vs Samsunspor
 13/08/2022 Manisa FK vs Boluspor
 13/08/2022 Çaykur Rizespor vs Keçiörengücü
 13/08/2022 Eyüpspor vs Denizlispor
 13/08/2022 Gençlerbirliği vs Altınordu
 14/08/2022 Bodrumspor vs Yeni Malatyaspor
 14/08/2022 Sakaryaspor vs Göztepe
 15/08/2022 Adanaspor vs Tuzlaspor
 15/08/2022 BB Erzurumspor vs Pendikspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
HABER ARŞİVİ
Tüm Anketler
Web sitemize nasıl ulaştınız?
BİZİ TAKİP EDİN
  • YUKARI