Van Kedisi Küresel Medya Dergisinde

Küresel Gazeteciler Konseyi'nin (KGK) süreli yayını Küresel Medya/Global Media Dergisi'nin 35 Gazeteciyi Kaybettik kapak konulu 24 Temmuz Basın Bayramı Temmuz-Aralık 2021 dördüncü özel sayısı okurlarıyla buluştu.
 Tarih: 05-09-2021 18:14:23
Van Kedisi Küresel Medya Dergisinde

Küresel Gazeteciler Konseyi'nin (KGK) süreli yayını Küresel Medya/Global Media Dergisi'nin 35 Gazeteciyi Kaybettik kapak konulu 24 Temmuz Basın Bayramı Temmuz-Aralık 2021 dördüncü özel sayısında gazeteci araştırmacı KGK Van Temsilcisi İkram Kali’nin kaleme aldığı “Dünyanın tanıdığı, Türkiye’nin fark yaşatan güzeli: Van Kedisi” başlıklı Van’ı tanıtan  makalesi Türkçe-İngilizce dillerde yer aldı.

 Yurt içinde ve dışında ilgi gören dergide valilere basın ve halkla ilişkiler alanlarında danışmanlık yapan,  Van’ın tarihi, kültürü ve sosyal konuları üzerine araştırmalar yürüten, dergi, kitap, gazete yayımlayan, çeşitli kitap, dergi ve gazetelerde Van ile ilgili çok sayıda makalesi yayımlanan gazeteci, araştırmacı, KGK Van Temsilcisi İkram Kali’nin kaleme aldığı Van kedisi makalesi de yayımlandı. Kali makalesinde Vanlılar tarafından Van kediye “Pişik”, Van kedisine göz renklerinin farklı olmasından dolayı “Tek-göz”  denildiği, Van kedisini Amerika, İngiltere başta olmak üzere çeşitli ülkelere ve yurt içinde çok sayıda ile götürüldüğü, Van’dan sonra en fazla Van kedisinin Ankara ve İstanbul’da olduğu, Sultan II. Abdülhamit’in Van kedisi sevgisini Yıldız Sarayı’nda ‘Pamuk’ adında Van kedisi besleyerek giderdiği ve Pamuk’un saray sofrasının artıklarını yemediği, kendisine özel yemekler hazırlandığı, Ankara kedisi olduğu iddia edilen kedinin aslında saf Van kedisinin varyasyonu, mutasyona uğramış bir türü olduğu bilgilerine yer verdi.

 

“Dünyanın en ünlü kedilerinden bir Van kedisidir”

Makalesinde dünyada 33 farklı ırktan çoğaldığı belirtilen 500 milyonun üzerinde evcil kedi arasında en ünlü kedilerden birinin Van kedisi olduğunu belirten İkram Kali, “Türkiye'de kedilerden bahsederken ilk akla gelen Van kedisidir. Van kedisinin tarihinin Van bölgesinde 5 bin yıl öncesine dayandığı belirtilmektedir. Van’da bulunmaları nedeniyle bu ırka ait kediler orijinal olarak Van kedisi adı almıştır. Van Kedisi, dünya üzerinde melezleşmeyen, saflığını koruyabilmiş canlıların başında gelir. Bu özelliği onu, hem kedi dünyasının hem de diğer canlıların yıldızı haline getirmiştir. Vanlılar tarafından kediye “Pişik”, Van kedisine göz renklerinin farklı olmasından dolayı “ Tek-Göz” denilmektedir.  Van halk kültüründe yer alan Van kedisi bir süs kedisi yanında, bir dost ve aile bireyi gibi değer görmektedir” dedi

 

“Van Kedisi dünyanın çeşitli ülkelerine götürüldü”

Van kedisinin ülke ve farklı ülkelerde yaygınlaşmasına değinen Kali, “ Vanlılar tarafından evlerde özenle beslenen Van Kedisi yıllar boyunca Türkiye’nin farklı şehirlerine ve yurt dışına hediye götürülmesi, kenti ziyaret eden üst düzey yetkililere, sanatçılara ve diğer özel misafirlere hediye edilmesi sayesinde ülke genelinde ve yurt dışında oldukça yayılmıştır. Van Kedisi, yerlisi olduğu Türkiye’nin yanı sıra, 1950’li yıllarda iki İngiliz fotoğrafçı tarafından Avrupa ya 1970 yılından sonra da Amerika’ya götürülerek tüm dünyada da oldukça nadir olan bir hayvan olarak ilgi görmüştür.  Çeşitli Avrupa ülkelerinde Van Kedisi sahipleri tarafından dernekler kurulmuştur” ifadelerine yer verdi.

 

“Van’dan sonra en fazla Van kedisi Ankara, İstanbul’da”

Van Valiliği Basın Müşaviri yaptığı dönemde 1990’da yaptığı bir çalışmayı aktaran Kali, “Valimizin izni ve desteğiyle girişim başlattım. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Prof. Dr. Ataman Güre ve TRT işbirliğiyle 1990’lı yıllarda Türkiye genelinde bulunan Van kedileri sayısı üzerine ilk çalışma gerçekleştirdik. O zaman bilgisayar, cep telefonu, sosyal medya yoktu. TRT Gün Başlıyor Program yapımcısı Seynan Levent’i arayarak destek istedi. Seynan hanım ve program sunucusu Mehpare Çelik’in katkılarıyla bir hafta süresince televizyon ekranından sözlü ve alt yazıyla “Van kedisi olanlar Van Valiliği Basın Müşavirliği’ni telefonla arasın” çağrısı yapıldı. Türkiye’nin birçok ilinden arayan Van kedisi sahibi insanlar Van kedisi beslediklerini bildirdi. Kimileri de kedileri için çöpçatanlık desteği isterken kimleri kedi almak ve verme talebinde bulundu.  Araştırmada Van’dan sonra en fazla Van kedisinin Ankara ve İstanbul’da olduğunu öğrenme imkânımız oldu” dedi.

 

“Kedi Araştırma Merkezi Kuruldu”

Van’da yürütülen bilimsel çalışmalara değinen Kali “ 1992 yılında Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi bünyesinde Van Kedisi Araştırma Merkez kuruldu. Merkezde yetiştirilen kedilerin yanında Van dışındaki aileler tarafından beslenen kedilerin tedavisi, bakımı ve takibi yapılmaktadır. Merkezdeki Van Kedi Villasında neslin sürekliliğinin sağlanması ve korunması çalışmaları yürütülmektedir” ifadelerine yer verdi.

 

“Van Kedisi Osmanlı Sarayı’nda”

Osmanlı Sarayı’nda Van kedisi bilgisine dikkat çeken Kali şunları söyledi:

“Sultan II. Abdülhamid’in hayvan sevgisi ve merakı onunla ilgili hemen her eserde değinilen bir konudur. Daha çok kızları Ayşe ve Şadiye Sultanların hatıratlarına dayanan Padişahın ’Pamuk’ ve ‘Ağa Efendi’ isimli kedileri, olduğuna kaynaklarda yer almaktadır. Yıldız Sarayı’nda Kuşluk-I Hümâyûn Teşkilatı 1881 tarihli Şale Kasr-ı Hümâyûnu Kuşluğu’nda 25, Zincirlikuyu Kasrı Kuşluğu’unda  2, Malta Kasr-ı Hümâyûnu Kuşluğu’unda ise 4 Van Kedisi bulunduğu kayıtlarda yer almaktadır.  Saray kayıtlarında Ankara kedisi olduğu iddia edilen kedi ismiyle tek bir kedinin envanterde yer almaması ise dikkat çekici ve incelemeye değerdir. Sultan II. Abdülhamit Van kedisi sevgisini Yıldız Sarayı’nda ‘Pamuk’ adında Van kedisi besleyerek gidermekteydi. Sultan Abdülhamit tahttan indirilip 1909’da Selanik’e sürgüne gönderildiğinde uzun tüylü beyaz renkli ‘Pamuk’ isimli Van kedisini de beraberinde götürerek bir süre kaldığı Alatini Köşkü’nde yanından ayırmamıştır. Padişah Selanik’ten sürgünden dönüşünde Van kedisini İstanbul’a beraberinde geri getirmiştir. Abdülhamit kendisine tahsis edilen Beylerbeyi Sarayı’nda Van kedisini yanında sürekli bulundurmuş. Yaşlanan Van Kedisi ‘Pamuk’ padişahtan bir yıl evvel 1917’de ölmüştür.”

 

“Van Kedisi varyasyonu Ankara Kedisi”

Ankara kedisi olduğu iddia edilen kedinin aslında saf Van kedisinin varyasyonu, mutasyona uğramış bir türü olduğunu ileri süren İkram Kali, “Van kedisi ile alakalı çok sayıda bilimsel kaynak bulunmasına karşın Ankara kedisi olduğu ileri sürülen kedi ile ilgili Osmanlı, Cumhuriyet dönemine ait literatürlerde bildiğimiz kadarıyla yeterli ve geçerli bir kanıt bulunmamaktadır. Cumhuriyet sonrası Başkent ilan edilmesinin ardından Gazi Mustafa Kemal Atatürk ile birlikte hızla gelişerek önem kazanan Ankara yerel olarak Angora denilen Ankara keçisi ve tavşanı ile ünlüdür. Ankara Atatürk Orman Çiftliği’nde ve farklı yerlerde hayvanları çok sevdiği bilinen Atatürk’ün Anakara ve hayvanlarla fotoğrafları olmasına karşın Ankara kedisi olduğu iddia edilen kediyle tek bir kare fotoğrafı bulunmaması önemli ayrıntıdır. Ankara kedisi olmuş olsaydı Atatürk’ün kedilerle fotoğrafı, anısı belgelerde yer almış olacaktı. Çeşitli tarihlerde Van’ı ziyaret eden devlet adamlarına, üst düzey bürokratlara Van kedisi hediye edilmiş ve halende edilmektedir. Osmanlı’dan günümüze Van’da görev yapan kamu görevlileri ile Ankara’ya yerleşen Vanlılar beraberinde götürdükleri Van kedilerinin sayılarının zaman içinde Ankara ve çevresinde yaygınlaşması soncu böyle bir durum gelişmiştir.  Bazı araştırmacıların ilk kez Ankara’da gördükleri Van kedisini Ankara olarak kayda geçirmişlerdir. Gerçek budur. Nitekim İngiltere'de, Anadolu'dan götürülen kediler önceleri Ankara kedisi olarak tanınmış ve oldukça fazla önemsenmiştir. Ancak 1950’lerin ortasında, Miss Laura Lushington ve Miss Sonya Halliday adında iki kadının, Van’dan alıp İngiltere'ye götürdükleri kedi yavruları, Türk kedilerine ilişkin algıların değişmesine neden olmuştur. Çünkü Governing Counsil of Cat Fancy adlı kuruluş bu kedilerin farklı bir ırk olduğunu tescil ederek tanımıştır. Bu tarihten sonra, bu kedilerin adlandırmasında, orijinlerini ve kimliklerini belirtmek amacıyla ‘Van’ ön adı kullanılarak adlarının Turkish Van Cats olmasına karar verilmiştir. Bu gelişmeden sonra Wold Cat Federation (1969) ve dünyadaki diğer kedi federasyonları bu kedileri, tüm fenotipik özelliklerini tanımlayacak şekilde, Turkish Van Cats olarak tanımıştır. Kayseri ilimizde de benzer durum var. Kayseri’de Doğal Hayatı Koruma Derneği öncülüğünde Van Kedisi Koruma Derneği (VKKD) kurulmuştur Dernek Başkanı Nuh Mehmet Yakuter, saf ırk Van kedilerini Kayseri’de üretmeyi başardıklarını, bu kedilerin Türkiye'de ve dünyada eşi olmadığını söylemiştir” şeklinde konuştu

  Editör: Vandahaber   Kaynak: İHA
  YORUMLAR 0 Yorum YORUM YAP
Bu Haber'e ilk yorum yapan siz olun.
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER KÜLTÜR-SANAT Haberleri
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 15 12 0 3 31 11 39 +20
2 Konyaspor 15 7 2 6 23 13 27 +10
3 Fenerbahçe 15 8 4 3 24 17 27 +7
4 Hatayspor 15 8 5 2 23 17 26 +6
5 Başakşehir FK 15 8 6 1 23 16 25 +7
6 Alanyaspor 15 7 5 3 20 23 24 -3
7 Galatasaray 15 6 4 5 21 19 23 +2
8 Fatih Karagümrük 15 6 5 4 22 21 22 +1
9 Beşiktaş 15 6 6 3 22 22 21 0
10 Adana Demirspor 15 5 5 5 20 20 20 0
11 Sivasspor 15 4 4 7 21 15 19 +6
12 Giresunspor 15 5 6 4 15 13 19 +2
13 Kayserispor 15 5 6 4 20 22 19 -2
14 Altay 15 5 7 3 20 23 18 -3
15 Antalyaspor 15 5 7 3 18 22 18 -4
16 Gaziantep FK 15 5 7 3 18 23 18 -5
17 Göztepe 15 3 7 5 15 21 14 -6
18 Yeni Malatyaspor 15 4 9 2 12 23 14 -11
19 Kasımpaşa 15 2 8 5 14 22 11 -8
20 Çaykur Rizespor 15 3 11 1 12 31 10 -19
Takım O G M B A Y P AV
1 MKE Ankaragücü 15 9 3 3 25 11 30 +14
2 BB Erzurumspor 13 9 3 1 23 14 28 +9
3 Ümraniyespor 14 8 3 3 24 12 27 +12
4 Eyüpspor 14 8 3 3 24 18 27 +6
5 Bandırmaspor 14 8 5 1 22 12 25 +10
6 Samsunspor 14 6 4 4 20 18 22 +2
7 Tuzlaspor 13 6 4 3 15 11 21 +4
8 İstanbulspor 14 6 6 2 23 21 20 +2
9 Kocaelispor 14 6 6 2 14 16 20 -2
10 Gençlerbirliği 14 6 6 2 16 20 20 -4
11 Boluspor 14 5 5 4 18 16 19 +2
12 Adanaspor 15 5 6 4 17 19 19 -2
13 Menemenspor 14 5 6 3 20 25 18 -5
14 Bursaspor 14 5 7 2 20 22 17 -2
15 Manisa FK 15 5 8 2 17 22 17 -5
16 Denizlispor 14 4 7 3 14 21 15 -7
17 Keçiörengücü 14 4 8 2 16 22 14 -6
18 Altınordu 15 4 10 1 15 29 13 -14
19 Balıkesirspor 14 2 11 1 9 23 7 -14
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 38 28 2 8 82 25 92 +57
2 Sakaryaspor 38 21 5 12 74 35 75 +39
3 Kırşehir Belediyespor 38 21 8 9 57 32 72 +25
4 Kırklarelispor 38 19 6 13 60 32 70 +28
5 Van Spor 38 21 11 6 59 35 69 +24
6 Bodrumspor 38 18 11 9 80 48 63 +32
7 Etimesgut Belediyespor 38 18 13 7 63 36 61 +27
8 Karacabey Belediyespor 38 15 12 11 52 41 56 +11
9 Turgutluspor 38 16 16 6 44 56 54 -12
10 Serik Belediyespor 38 13 11 14 51 48 53 +3
11 Pendikspor 38 15 16 7 66 53 52 +13
12 Pazarspor 38 15 18 5 60 64 50 -4
13 Tarsus İdman Yurdu 38 13 15 10 56 55 49 +1
14 Bayburt Özel İdare Spor 38 14 18 6 52 61 48 -9
15 Sivas Belediyespor 38 11 14 13 63 58 46 +5
16 1922 Konyaspor 38 11 18 9 47 49 42 -2
17 Kastamonuspor 38 8 18 12 31 58 36 -27
18 Elazığspor 38 10 22 6 61 90 33 -29
19 Mamak FK 38 6 26 6 32 121 24 -89
20 Kardemir Karabükspor 38 1 34 3 16 109 3 -93
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 30 20 2 8 43 18 68 +25
2 1928 Bucaspor 30 20 3 7 58 18 67 +40
3 Yeşilyurt Belediyespor 30 17 8 5 50 27 56 +23
4 Ofspor 30 14 5 11 43 31 53 +12
5 Arnavutköy Belediye 30 13 8 9 40 29 48 +11
6 Edirnespor 30 12 9 9 34 31 45 +3
7 Belediye Derincespor 29 10 9 10 38 29 40 +9
8 Artvin Hopaspor 30 10 11 9 41 44 39 -3
9 Fatsa Belediyespor 30 10 12 8 22 31 38 -9
10 Kızılcabölükspor 30 9 11 10 34 33 37 +1
11 Nevşehir Belediyespor 30 9 14 7 31 31 34 0
12 Çankaya FK 30 10 16 4 28 48 34 -20
13 1877 Alemdağspor 30 9 15 6 37 48 33 -11
14 Antalya Kemerspor 30 7 17 6 27 50 27 -23
15 Payasspor 29 5 16 8 29 53 23 -24
16 Manisaspor 30 1 20 9 22 56 12 -34
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 10/12/2021 Altay vs Hatayspor
 11/12/2021 Fatih Karagümrük vs Konyaspor
 11/12/2021 Başakşehir FK vs Kasımpaşa
 11/12/2021 Çaykur Rizespor vs Göztepe
 11/12/2021 Antalyaspor vs Trabzonspor
 12/12/2021 Adana Demirspor vs Giresunspor
 12/12/2021 Yeni Malatyaspor vs Alanyaspor
 12/12/2021 Beşiktaş vs Kayserispor
 13/12/2021 Sivasspor vs Galatasaray
 13/12/2021 Gaziantep FK vs Fenerbahçe
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 10/12/2021 Gençlerbirliği vs Denizlispor
 10/12/2021 Kocaelispor vs BB Erzurumspor
 11/12/2021 Boluspor vs Adanaspor
 11/12/2021 Keçiörengücü vs Bandırmaspor
 11/12/2021 Tuzlaspor vs Menemenspor
 11/12/2021 Balıkesirspor vs Ümraniyespor
 11/12/2021 Bursaspor vs Manisa FK
 11/12/2021 İstanbulspor vs Eyüpspor
 12/12/2021 Samsunspor vs MKE Ankaragücü
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 11/12/2021 Ankaraspor vs Somaspor
 11/12/2021 Turgutluspor vs Etimesgut Belediyespor
 12/12/2021 Adıyaman FK vs Sarıyer
 12/12/2021 Afjet Afyonspor vs Bayburt Özel İdare Spor
 12/12/2021 Diyarbekir Spor vs Sivas Belediyespor
 12/12/2021 Ergene Velimeşe vs Kahramanmaraşspor
 12/12/2021 Hekimoğlu Trabzon vs Van Spor FK
 12/12/2021 İnegölspor vs Bodrumspor
 12/12/2021 Niğde Anadolu FK vs Çorum FK
 12/12/2021 Sakaryaspor vs Serik Belediyespor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 11/12/2021 Hendek Spor vs Arnavutköy Belediye
 11/12/2021 Kahta 02 Spor vs Bergama Belediyespor
 11/12/2021 Sancaktepe FK vs Başkent Gözgözler Akademi FK
 12/12/2021 Batman Petrolspor vs Belediye Kütahyaspor
 12/12/2021 Çatalcaspor vs Artvin Hopaspor
 12/12/2021 Elazığspor vs Bursa Yıldırımspor
 12/12/2021 Erbaaspor vs Karaman Belediyespor
 12/12/2021 Nevşehir Belediyespor vs Fatsa Belediyespor
 12/12/2021 1954 Kelkit Bld.Spor vs Osmaniyespor FK
HABER ARŞİVİ
Tüm Anketler
Web sitemize nasıl ulaştınız?
BİZİ TAKİP EDİN
  • YUKARI