X 20

8 soruda maden kazasının perde arkası

Son dakika haber ile gündeme düşen madden ocağı faciası önceden yaşananlar gibi hep akıllarda soru işareti bırakmıştı. Amasra'daki maden kazasında 41 işçi yaşamını yitirdi ve kazaya ilişkin kapsamlı bir soruşturma başlatıldı. 8 soruda, madende ilk anda yaşananları, patlamanın nedenini ve kazaya ilişkin bilgileri derledik.
 Tarih: 16-10-2022 06:41:58
8 soruda maden kazasının perde arkası

Dün akşam saatlerinde şiddet bir patlama duyuldu ve 350 metre derinliğinde yaşam savaşı başladı. Arkadaşlarına ulaşmaya çalışan işçiler, toz bulutu ve zehirli gazlarla mücadele ederek, parçalanmış vagonların arasından onları kurtarma çalıştı. Kaza ne zaman meydana geldi?


Bartın'ın Amasra ilçesinde bulunan Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) Amasra Müessesesindeki patlama dün saat 18.15 sıralarında meydana geldi. Patlamanın hemen ardından madenden çıkan işçiler, büyük bir patlama ve toz bulutu gördüklerini söylediler.

Madene giren kurtarma ekibi de şiddetli patlamanın izleriyle karşılaştı. Ekipte yer alan madenci Emrah Açıkgöz, "İçeride inanılmaz karbonmonoksit gazı vardı. Elimizdeki sensörler bile uyarı vermeye başladı. Patlama, rayların üzerindeki vagonları bile duvarlara çarpmış. Tabii göz gözü görmüyor, yoğun bir duman da var" dedi.

Açıkgöz, eksi 350 kotunda ayağa ulaşmaya çalıştıklarını, orada zor da olsa ilk şehide ulaştıklarını ve temiz havaya indirdiklerini, İkinci arkadaşları için tekrar cihazları kuşandıklarını belirtirken,  "50-60 metre ileride ona da ulaştık, maalesef o da şehit olmuştu. Orada karbonmonoksit gazı yoğun şekilde devam ettiği için artık temiz havaya çıktığımız yerlerde bile karbonmonoksit görmeye başladık. Patlama, rayların üzerindeki vagonları bile duvarlara çarpmış. Tabii göz gözü görmüyor, yoğun bir duman da var. El ele tutuşa tutuşa gittik, arkadaşlarımıza ulaştık" bilgilerini aktardı.

Kurtulanlar ne anlattı?

Başka bir maden işçisi Aydın Kalaycı, patlama sırasında yaşananları şu şekilde anlattı:

"Büyük bir patlamayla birlikte her taraf birbirine karıştı. Ocakta üretim yapan arkadaşlarımız, bu patlamadan en çok etkilenen arkadaşlarımızdır. Ben 2 dakika ile kurtuldum. Eğer 2 dakika daha geride olsaydım, ben de gidiyordum. Tavanda bulunan su torbaları patlama sırasında perde görevi yapıyor, bizim arkamızda kaldı, biz de onun gerisinde olduğumuz için kurtulduk."

10 yıllık maden işçisi Öner Özmen ise arama kurtarma amacıyla şefleriyle ocağa indiklerini, madene indiklerinde genizleri yakan gazla karşılaştıklarını anlattı. Özden'in verdiği bilgiler şöyle:


"Yaklaşık 3 kilometre yürüyerek eksi 350 kotuna indik. Bant sistemimiz vardı, onlar dağılmış. Gaz, genizleri yakıyordu. Gittiğimizde arama kurtarmalar, amirlerimiz ve müdürlerimiz zaten olay yerindeymiş. Arkadaşlarımızın yanlarına biz de gittik.Vardiyaya da kalabilirdim. Buradan saat 4 gibi çıktım hatta işe giden arkadaşlarımla vedalaştım. Vedalaştım derken; bir arkadaşımız vardı, elbisemi almaya gelmiştim, onu gördüm. Hayırlı işler dedik birbirimize, gülerek gitmiştik. Mesaiye kalabilirdik. Olayı duyar duymaz bütün madenci arkadaşlarımız, burada omuz omuza çalıştıkları arkadaşlarını kurtarmak için seferber oldu, aşağıda hala çalışıyorlar. Herkes canla başla çalışıyor. Her türlü önlem alınıyor ama beklenmedik, ani durumlar oluyor. Ani durumlarda bazı şeyler gelişiyor. Oksijen cihazlarımız, kişisel koruyucu aletlerimiz, her şeyimiz var, tamdır yani. Bunların denetlenmesi de yapılıyor. Her türlü önlem alınıyor, onlarda sıkıntı yok ama grizu farklı bir şey.


İşletmeye yakın bir madende çalışan ve yardım için olay yerine gelen Emrah Açıkgöz, kurtarma ekibinde olduğunu, patlamayı duyar duymaz olay yerine geldiklerini anlattı. Yetkililerle bilgi alışverişi yaptıktan sonra ekipmanlarla aşağı inip patlamanın olduğu bölgeye ulaştıklarını aktaran Açıkgöz, "Bölgede yoğun karbonmonoksit gazı vardı, cihazlarımızı kuşandık. 'Aşağıda iki bölge var' dediler. Biz yangın olmayan bölgedeydik. İçeride inanılmaz karbonmonoksit gazı vardı. Elimizdeki sensörler bile uyarı vermeye başladı. Eksi 350 kotunda ayağa ulaşmaya çalıştık, orada zor da olsa maalesef ilk şehidimize ulaştık ve temiz havaya indirdik." dedi.


Patlama neden yaşandı?

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, patlamanın nedeni olarak grizuyu gösterdi. Dönmez, ilk açıklamasında şu bilgileri verdi. "Yaralılarımız var. Arkadaşlarımızın yaptığı ilk değerlendirmelere göre grizu patlaması olduğu şeklinde. Fayton dediğimiz mini raylı sistem galerilerin bir kısmına ulaşıyor. Bütün arama kurtarma ekipleri görev başında herhangi eksikliğimiz yok. Sürekli koordinasyon içindeyiz. İlk değerlendirmeler grizu patlaması olduğu yönünde. 10-11 işçi, yangının devam ettiği bölgede. 4-5 işçimizin de göçüklerin olduğu bölgede olduğunu değerlendiriyoruz."


Patlama sonrası neler yapıldı?

Saat 18.15 sıralarında yaşanan patlamanın ardından madene yine önce işletmedeki işçiler indi ve arkadaşlarını aramaya başladı. Kurtarma ekipleri bir süre sonra işletmeye ulaştı. İlk gelen bilgiler patlamanın nedenine ilişkin net bilgiler içermedi, trafo patlaması veya bu tür patlamaya bağlı bir kazadan söz edildi daha sonra olayın gerçek boyutu ortada çıktı. Türkiye'nin birçok yerinden arama kurtarma ekipleri bölgeye hareket etti. Yerin 350 metre altına ulaşmak için kurtarma ekipleri madene girmeye başladı. Kazadan hemen sonra 18 işçinin yaşamını yitirdiği açıklandı, can kaybı yükselmeye başladı ve önce 26'ya ardından 14 madencinin de cansız bedenine ulaşılmasının ardından 40'a yükseldi. Yaralı bir maden işçisinin de yaşamını yitirmesinin ardından hayatını kaybedenlerin sayısı 41'e yükseldi.

 

Grizu nedir?

Genellikle kömür ocaklarında görülen bu gaz, kömürün oluşumundan itibaren kömürün içerisinde veya damarı çevreleyen kayaçların arasında sıkışmış olarak bulunabilir. Renksiz, kokusuz, tatsız ve zehirli olmayan metan, yeraltı maden işletmeleri için yüksek tehlike içeren patlayıcı bir gazdır. Yeraltı maden havasında yüzde 4 -15 metan bulunduğu durumlarda grizu patlaması gerçekleşebilir.


Kömür madenlerinin kabusu olan grizu, Türkiye'de de sık sık görülmekte. Özellikle yaşlı kömür damarlarında grizu riski yüksektir. Metan, etan, propan, bütan ile hidrojen, karbonmonoksit gibi bütün yanıcı gazları bünyesinde bulunduran hava, patlayıcı özellik gösterir. Bunların en önemlisi hidrokarbonlar ve özellikle metan olup, metan ile havanın karışımı madencilikte “grizu” olarak isimlendirilir. Metanın tek başına yanması (metan patlaması) sırasında karbonmonoksit oluşmaz. Ancak metanın yanması kömür tozunun bulunduğu ortamda meydana gelirse, son aşamada kömür tozu patlaması olur ve bol miktarda karbonmonoksit oluşur. Kömür madenlerindeki kömür damarlarından metan gazı açığa çıkabilmektedir. Bu nedenle madenlerde metan gazı dedektörleri bulunmakta ve metan gazı seviyesi belli bir değerin altında tutulmaya çalışılmaktadır. Madenlerin havalandırılması, metan gazı yoğunluğunun belirli bir seviyenin altında tutulması ve oksijen miktarının belirli bir seviyenin üzerinde tutulması açısından yaşamsal önem taşımaktadır. Madenlerde metan gazı birikmesini engellemek için kullanılan bir diğer yöntem metan drenajlarıdır. Metan drenajı, kömür ocaklarında damar ve tabakalardan ocak atmosferi içine nüfuz eden grizunun çalışma alanı dışına atılmasında kullanılan bir yöntemdir.


Grizuya karşı ne yapılır?

Normal koşullar altında katı bir kömür parçası yanıcıdır. Ancak, ufalanarak ince toz haline getirildiğinde tutuşucu ve patlayıcı bir hal alır. Kömür tozu patlamaları üzerinde yapılan araştırmalar ve yaşanan olaylar aşağıdaki önemli bulguları ortaya çıkarmıştır. Kömür tozu küçük bir metan patlamasını büyük bir patlamaya dönüştürebilir. Ayrıca, yanan bir toz bulutunun alevi bir gaz birikintisine ulaştığında gazı patlatabilir. İnce ve kuru kömür tozlarının varlığı grizunun alt patlama sınırını daha aşağıya indirebilir. Patlama kömür tozunu da içeriyorsa önemli miktarda karbonmonoksit gazı oluşabilmektedir. Toz patlamasının olabilmesi için havada askıya geçmiş bir toz bulutunun ateşleyici bir kaynakla temasa geçmesi gerekmektedir. Araştırmalar ocaklarda metan-hava karışımlarını patlatabilecek her türlü kaynağın bir toz bulutunu da patlatabileceğini göstermektedir. Ancak ocakların en tozlu yerlerinde bile askıdaki tozlar patlayıcı bir toz bulutu oluşturamazlar. Patlama için önemli olan tavan, taban ve yan duvarlarda birikmiş olan toz olup, bunun bir darbe etkisiyle gruplanarak havaya karışması gerekmektedir. Yani bir patlamanın olabilmesi için çökmüş tozu havalandıracak bir etken ile bulutu ateşleyecek etkenin bir araya gelmesi gerekmektedir. Bu açıdan kömür madenleri diğer madenler arasında en çok kazanın yaşandığı ve bu kazaların sonucunda çok sayıda ölümle karşılaşılan bir alandır. Yasalar doğrultusunda, metan'in havada bulunma oranı, hacimce %1'dir. Bu seviyeye ulaşıldığında acilen önlem alınması gerekmektedir. Eğer %1 üzerine çıkarsa bu karışım, maden ocağı acilen boşaltılmalıdır. Grizu, başka bir deyişle metan-hava karışımı olarak da adlandırılabilinir. %5 - %15 arası metan ile havanın birleşmesinden oluşan bu karışım, 650 santigrat derecede de 2 fazlı bir yanma gerçekleştirir. Bu karışım önce ani şekilde genleşir, daha sonra patlama merkezine doğru çok büyük bir kuvvetle gazı sıkıştırır. Büyük tahrip gücüne ve yıkım etkisine sahip bir patlamadır.


Madende patlama sonrası neler yaşanır?

Madenlerde kullanılan üretim şekillerinden biri oda topuk yöntemidir. Temel olarak, cevherin üretimi sırasında, madenin üzerinde oluşan yükü dengelemek için bırakılan topuklar ve üretimin gerçekleşmiş olduğu odalardan oluşur. Oda topuk yöntemi genelde kömür, demir ve bakır madenlerinde tercih edilir. Yöntemde en önemli olan, topukların boyutlarıdır. Bırakılan topuklar çok küçük olursa, tavanın oluşturduğu yükü dengeleyemez ve maden çöker. Ancak topuklar çok büyük bırakılırsa, üretilmesi gereken cevher ocak içinde bırakılacağından, yapılacak üretimin miktarı azalır. Zayıf topuklardan birinin çökmesi durumunda çevre topuklara daha fazla yük düşeceğinden, çökme, domino gibi yayılabilir. Patlama sonrasında tüneller çökmeye başladığı için bütün madeni etkiler.


Patlama yaşanan maden nerede?

Bartın'da grizu patlaması meydana gelen maden ocağı, Türkiye Taşkömürü Kurumuna bağlı bir işletme. 300 ile 350 metre derinliğine kadar tüneller bulunan maden uzun yıllardır işletiliyor.

  Editör: Vandahaber   Kaynak: NTV Haber
  YORUMLAR 0 Yorum YORUM YAP
Bu Haber'e ilk yorum yapan siz olun.
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER GÜNCEL Haberleri
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Fenerbahçe 13 9 2 2 36 14 29 +22
2 Galatasaray 13 8 2 3 23 10 27 +13
3 Adana Demirspor 13 6 1 6 24 14 24 +10
4 Konyaspor 14 6 2 6 16 9 24 +7
5 Başakşehir FK 13 7 3 3 19 15 24 +4
6 Kayserispor 14 7 5 2 20 15 23 +5
7 Trabzonspor 13 6 2 5 19 16 23 +3
8 Beşiktaş 13 6 3 4 26 18 22 +8
9 Alanyaspor 14 4 5 5 19 24 17 -5
10 Gaziantep FK 13 4 5 4 19 19 16 0
11 Antalyaspor 12 5 6 1 19 21 16 -2
12 Giresunspor 13 4 6 3 13 20 15 -7
13 Kasımpaşa 13 4 6 3 11 22 15 -11
14 Hatayspor 13 4 7 2 12 22 14 -10
15 Fatih Karagümrük 13 3 6 4 24 27 13 -3
16 MKE Ankaragücü 13 3 6 4 16 21 13 -5
17 Sivasspor 14 2 7 5 13 19 11 -6
18 İstanbulspor 13 2 9 2 12 26 8 -14
19 Ümraniyespor 13 1 8 4 15 24 7 -9
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 14 10 1 3 22 9 33 +13
2 Çaykur Rizespor 14 6 1 7 21 10 25 +11
3 Boluspor 14 7 3 4 14 8 25 +6
4 Pendikspor 13 7 3 3 20 9 24 +11
5 Keçiörengücü 13 7 3 3 25 18 24 +7
6 Samsunspor 13 6 2 5 19 12 23 +7
7 Bodrumspor 14 6 4 4 23 17 22 +6
8 Manisa FK 13 5 3 5 19 19 20 0
9 Sakaryaspor 15 6 8 1 23 25 19 -2
10 Altay 14 4 4 6 12 13 18 -1
11 Bandırmaspor 13 4 3 6 16 18 18 -2
12 Adanaspor 14 4 5 5 22 22 17 0
13 Göztepe 13 5 6 2 12 12 17 0
14 Tuzlaspor 14 4 6 4 17 19 16 -2
15 Erzurumspor FK 13 3 5 5 14 19 14 -5
16 Altınordu 13 3 7 3 13 23 12 -10
17 Yeni Malatyaspor 15 2 8 5 14 24 11 -10
18 Gençlerbirliği 14 1 9 4 14 27 7 -13
19 Denizlispor 14 1 10 3 10 26 6 -16
Takım O G M B A Y P AV
1 Kocaelispor 16 10 1 5 32 17 35 +15
2 Bucaspor 1928 15 10 1 4 27 8 34 +19
3 İskenderunspor A.Ş. 15 10 2 3 23 11 33 +12
4 Karacabey Belediye Spor 16 8 2 6 23 13 30 +10
5 Ankara Demirspor 16 7 3 6 23 9 27 +14
6 1461 Trabzon FK 15 7 3 5 16 9 26 +7
7 Van Spor FK 15 6 4 5 18 16 23 +2
8 Serik Belediyespor 15 6 4 5 20 19 23 +1
9 Zonguldak Kömürspor 15 7 6 2 16 18 23 -2
10 Kırklarelispor 15 5 3 7 15 13 22 +2
11 Etimesgut Belediyespor 16 4 7 5 19 21 17 -2
12 Kastamonuspor 15 4 6 5 15 19 17 -4
13 Sarıyer 15 3 5 7 17 22 16 -5
14 Fethiyespor 15 4 8 3 18 26 15 -8
15 Balıkesirspor 15 4 8 3 11 19 15 -8
16 Uşak Spor 15 3 8 4 10 21 13 -11
17 Kırşehir FSK 15 2 7 6 13 20 12 -7
18 Adıyaman FK 15 2 7 6 13 22 12 -9
19 Diyarbekir Spor 15 1 9 5 13 25 8 -12
20 Pazarspor 15 1 10 4 10 24 7 -14
Takım O G M B A Y P AV
1 Yeni Mersin İY 13 10 2 1 19 7 31 +12
2 Karşıyaka 13 8 3 2 16 6 26 +10
3 52 Orduspor FK 13 8 3 2 22 13 26 +9
4 Karaköprü Belediyespor 13 6 2 5 14 6 23 +8
5 Belediye Kütahyaspor 13 6 2 5 18 11 23 +7
6 Belediye Derincespor 13 6 2 5 16 14 23 +2
7 Ağrı 1970 Spor 13 6 3 4 12 8 22 +4
8 Nevşehir Belediyespor 13 5 4 4 16 14 19 +2
9 Hacettepe 1945 13 5 4 4 15 15 19 0
10 1922 Konyaspor 13 5 7 1 14 18 16 -4
11 1954 Kelkit Bld.Spor 13 3 4 6 9 11 15 -2
12 Amasyaspor 1968 Futbol Kulübü 13 4 6 3 11 15 15 -4
13 Elazığspor 13 4 6 3 13 19 15 -6
14 Çatalcaspor 13 4 7 2 13 14 14 -1
15 Şile Yıldızspor 13 1 5 7 10 13 10 -3
16 Yomraspor 13 2 8 3 7 14 9 -7
17 Eskişehirspor 13 2 8 3 13 27 9 -14
18 Edirnespor 13 2 11 0 9 22 6 -13
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 25/12/2022 Adana Demirspor vs Fatih Karagümrük
 25/12/2022 Antalyaspor vs MKE Ankaragücü
 25/12/2022 Galatasaray vs İstanbulspor
 25/12/2022 Gaziantep FK vs Beşiktaş
 25/12/2022 Hatayspor vs Giresunspor
 25/12/2022 Kasımpaşa vs Sivasspor
 25/12/2022 Konyaspor vs Alanyaspor
 25/12/2022 Trabzonspor vs Fenerbahçe
 25/12/2022 Ümraniyespor vs Başakşehir FK
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 27/11/2022 Keçiörengücü vs Samsunspor
 27/11/2022 Pendikspor vs Eyüpspor
 27/11/2022 Erzurumspor FK vs Bandırmaspor
 27/11/2022 Göztepe vs Altay
 28/11/2022 Altınordu vs Manisa FK
 02/12/2022 Eyüpspor vs Tuzlaspor
 03/12/2022 Bandırmaspor vs Altınordu
 03/12/2022 Bodrumspor vs Gençlerbirliği
 03/12/2022 Samsunspor vs Denizlispor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 27/11/2022 Adıyaman FK vs Uşak Spor
 27/11/2022 Diyarbekir Spor vs Kırşehir Futbol Spor Kulübü
 27/11/2022 Fethiyespor vs Pazarspor
 27/11/2022 İskenderunspor A.Ş. vs Serik Belediyespor
 27/11/2022 Kırklarelispor vs Kastamonuspor
 27/11/2022 Van Spor FK vs Sarıyer
 27/11/2022 Zonguldak Kömürspor vs Bucaspor 1928
 27/11/2022 1461 Trabzon FK vs Balıkesirspor
 03/12/2022 Ankara Demirspor vs Kastamonuspor
 03/12/2022 Bucaspor 1928 vs Van Spor FK
 03/12/2022 Ankara Demirspor - Kastamonuspor Ankara Demirspor ligde evindeki son 8 maçında hiç kaybetmedi  Ankara Demirspor yenilmez
 03/12/2022 Kocaelispor - Etimesgut Belediyespor Kocaelispor ligde evindeki son 8 maçında hiç kaybetmedi  Kocaelispor yenilmez
 03/12/2022 Kocaelispor - Etimesgut Belediyespor Etimesgut Belediyespor ligde deplasmandaki son 6 maçında hiç kazanamadı  Kocaelispor yenilmez
 03/12/2022 Serik Belediyespor - Diyarbekir Spor Diyarbekir Spor ligdeki son 14 maçında hiç kazanamadı  Serik Belediyespor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 27/11/2022 Çatalcaspor vs 1954 Kelkit Bld.Spor
 27/11/2022 Ağrı 1970 Spor vs Yomraspor
 27/11/2022 Amasyaspor 1968 Futbol Kulübü vs Edirnespor
 27/11/2022 Belediye Derincespor vs 1922 Konyaspor
 27/11/2022 Belediye Kütahyaspor vs Karaköprü Belediyespor
 27/11/2022 Elazığspor vs Hacettepe 1945
 27/11/2022 Nevşehir Belediyespor vs Şile Yıldızspor
 27/11/2022 Yeni Mersin İdman Yurdu vs Eskişehirspor
 27/11/2022 52 Orduspor FK vs Karşıyaka
 03/12/2022 Şile Yıldızspor - Belediye Derincespor Şile Yıldızspor ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Belediye Derincespor yenilmez
HABER ARŞİVİ
Tüm Anketler
Web sitemize nasıl ulaştınız?
BİZİ TAKİP EDİN
  • YUKARI